ClickCease
+ 1-915-850-0900 spinedctors@gmail.com
Dooro Page
Sahaminta Doorka Thoracolumbar Fascia ee Xanuunka Dhabarka

Sahaminta Doorka Thoracolumbar Fascia ee Xanuunka Dhabarka

thoracolumbar fascia ma keeni kartaa ama gacan ka geysan kartaa xanuunka dhabarka hoose iyo bararka?

Sahaminta Doorka Thoracolumbar Fascia ee Xanuunka Dhabarka

Thoracolumbar Fascia

Unugyada ka dambeeya tiirarka laf-dhabarka, oo ku yaal labadaba dhabarka hoose iyo dhexe ee dhabarka, waxay ku xiran yihiin thoracolumbar fascia, oo sidoo kale loo yaqaan fascia lumbodorsal ama LF. fascia waa unug isku xidhan oo qaro weyn oo daboola oo taageera dhammaan muruqyada jidhka, lafaha, seedaha, seedaha, iyo xubnaha. fascia waxa kale oo ku jira dhamaadka neerfaha nociceptive, oo sidoo kale loo yaqaanno dareemaha bilaashka ah, kuwaas oo ka soo baxa habka dhexe ee neerfayaasha, ie, maskaxda iyo xudunta laf-dhabarka, kuwaas oo laga yaabo inay mas'uul ka yihiin qaar ka mid ah noocyada xanuunka dhabarka iyo qallafsanaanta ay keento dhaawac ama caabuq.

anatomy

thoracolumbar fascia waxa loo qaybiyaa saddex lakab:

  1. Lakabka dambe ama dambe.
  2. Lakabka dhexe
  3. Lakabka hore ama hore. (Willard, FH iyo al., 2012)

Qaar badan oo ka mid ah murqaha dhabarku waxay ku xiran yihiin fascia thoracolumbar. Kooxda muruqa laf dhabarta kacsada, oo loo yaqaan paraspinals, waxay si qotodheer hoos ugu socotaa laf dhabarta. Waxay ku xiran yihiin fascia thoracolumbar iyo laf dhabarta lafaha. Qaybta lumbar ee lakabka dambe ee thoracolumbar fascia waxay ka soo baxdaa feeraha ugu hooseeya ilaa sare ee lafta sinta ama cirifka iliac. Isla dariiqa, waxay isku xirtaa muruqa caloosha ee transverse. Xidhiidhada thoracolumbar fascia waxay caawiyaan inay ku xidhaan muruqyada dambe ee muruqyada derbiga caloosha. Latissimus dorsi, muruqa dhabarka weyn ee xanbaarsan oo dhaqdhaqaaqa miisaanka jidhka ee gacmaha iyo garbaha, ayaa sidoo kale ku xiran thoracolumbar fascia, oo leh fiilooyinka dibadda ka soo baxa fascia. Qaybta hore ee fascia thoracolumbar, ama lakabka hore, waxay dabooshaa muruqa loo yaqaan 'quadratus lumborum'. Muruqani wuxuu u leexiyaa jirridda dhinaca, wuxuu caawiyaa in uu joogteeyo muuqaal caafimaad leh, wuxuuna inta badan diiradda saaraa xanuunka dhabarka hoose ee murqaha la xiriira.

Maxay Fascia Samaysaa

Fasciga thoracolumbar, oo laga eegay xagga dambe ee sawirka anatomical ama jaantuska, waa dheeman-qaabeeya. Qaabkeeda, cabbirkeeda weyn, iyo goobta dhexe ayaa si gaar ah u dhigaysa si ay u midayso oo ula shaqeyso dhaqdhaqaaqa jidhka sare iyo kuwa hoose ee jidhka. Fiilooyinka fascia aad bay u xoog badan yihiin, taas oo awood u siinaysa galka nudaha inay amaahiyaan taageero (Willard, FH iyo al., 2012) . Nudaha ayaa sidoo kale ah mid dabacsan, awood u siinaya inuu ka caawiyo wareegitaanka xoogagga dhaqdhaqaaqa iyo dhaqdhaqaaqyada iska soo horjeeda marka muruqyada dambe ay isku dhacaan oo ay nastaan. Tusaale waa socodka.

Xanuun Back

Saynisyahanada iyo dhakhaatiirtu ma garanayaan hubaal, laakiin waxaa suurtogal ah in thoracolumbar fascia ay gacan ka geysato xanuunka dhabarka hoose. Daraasad ayaa lagu ogaaday in fascia ay keeni karto xanuunka dhabarka oo ku salaysan:Wilke, J. iyo al., 2017)

  • Joogitaanka dhaawacyada yaryar iyo / ama bararka, kuwaas oo inta badan la xidhiidha, waxay keeni karaan isbeddello calaamad ah oo ku yimaada dhammaadka dareemayaasha bilaashka ah ee fascia. Dhamaadka neerfayaasha waxay ka helaan macluumaadka meelaha bannaanka ee jirka, sida maqaarka iyo fascia kale, waxayna dib ugu celiyaan habdhiska dhexe ee neerfayaasha. Aragtida ayaa ah in marka maqaarka u dhow maqaarka uu dhaawaco, dhaawaco, iyo/ama lagu taageerayo kiimikooyin iyo walxo barar ah, waxaa loo gudbiyaa xanuunka iyo dareenka kale ee dib ugu noqda maskaxda iyo xudunta lafdhabarta.
  • Dhaawac dhabarka ah ka dib, unugyadu way adkaadaan oo adkaadaan. Daraasadaha qaarkood ee bukaannada qaba xanuunka dhabarka ayaa lagu xusay isbeddellada ku dhaca fascia thoracolumbar.
  • Dhaawacyadu waxay u muuqdaan inay kiciyaan neerfaha, taas oo keeni karta dareen korodhsi.

Dhaawaca Caafimaadka Chiropractic iyo Rugta Daawada Shaqada waxay diiradda saartaa oo ay daaweysaa dhaawacyada iyo xanuunka daba-dheeraada iyada oo loo marayo qorshooyinka daryeelka shakhsi ahaaneed ee wanaajiya awoodda iyada oo loo marayo dabacsanaanta, dhaqdhaqaaqa, iyo barnaamijyada firfircoonida si loo yareeyo xanuunka. Bixiyeyaashayadu waxay isticmaalaan hab isku dhafan si ay u abuuraan qorshooyinka daryeelka shakhsi ahaaneed ee bukaan kasta, oo ay ku jiraan Daawooyinka Functional, Acupuncture, Electro-acupuncture, iyo mabaadi'da Daawaynta Ciyaaraha. Hadafkayagu waa inaan xanuunka si dabiici ah u nafisno anagoo dib u soo celinayna caafimaadka iyo shaqada jidhka. Haddii daaweyn kale loo baahdo, Dr. Jimenez wuxuu la shaqeeyay dhakhaatiirta sare ee qalliinka, dhakhaatiirta takhasuska leh, cilmi-baarayaasha caafimaadka, iyo bixiyeyaasha dhaqancelinta si ay u bixiyaan daaweynta ugu waxtarka badan.


Sciatica, Sababaha, Calaamadaha, iyo Talooyin


tixraacyada

Willard, FH, Vleeming, A., Schuenke, MD, Danneels, L., & Schleip, R. (2012). The thoracolumbar fascia: anatomy, shaqada iyo tixgelinta bukaan-socodka. Wargeyska anatomy, 221(6), 507-536. doi.org/10.1111/j.1469-7580.2012.01511.x

Wilke, J., Schleip, R., Klingler, W., & Stecco, C. (2017). Lumbodorsal Fascia oo ah isha suurtagalka ah ee xanuunka dhabarka hooseeya: Dib u eegis sheeko. Cilmi-baarista caalamiga ah ee BioMed, 2017, 5349620. doi.org/10.1155/2017/5349620

Dhaawacyada legdinta ee ugu caansan iyo sida loo bogsiiyo

Dhaawacyada legdinta ee ugu caansan iyo sida loo bogsiiyo

Ciyaartoyda legdinta ama kuwa ka fekeraya gelitaanka isboortiga, ogaanshaha dhaawacyada caadiga ah ma ka caawin karaan baxnaanin iyo ka hortagga?

Dhaawacyada legdinta ee ugu caansan iyo sida loo bogsiiyo

Dhaawacyada legdinta

Lagdantu waa ciyaar aad u adag oo baahi badan. Daraasaduhu waxay ogaadeen in kubbadda cagta iyo legdinta ay yihiin labada isboorti ee dugsiga sare ee leh khatarta ugu badan ee dhaawaca halista ah ee ciyaartoyda (Xarunta Cilmi-baarista iyo Siyaasadda Dhaawaca, 2009). Heerka dhaawaca ciyaartoyda kuleejka waa 9 dhaawac 1,000 kiiba ee soo-gaadhista ciyaartoyda. (Kroshus, E. iyo al., 2018) Iyadoo inta badan dhaawacyada legdinta ay ka mid yihiin murqaha iyo murgacashada, waxaa sidoo kale jiri kara dhaawacyo halis ah iyo dhaawacyo aan caadi ahayn. Isticmaalka qalabka badbaadada saxda ah iyo barashada farsamooyinka saxda ah waxay si weyn u yareeyn kartaa halista dhaawacyada. Inta badan waxay dhacdaa xilliga tartanka.

Common

Dhaawacyada legdinta ugu badan waxay la mid yihiin kuwa ciyaaraha kale waxaana ka mid ah:

Muruq Xanuun

  • Muruq xanuun oo la kulma 12 ilaa 48 saacadood ka dib jimicsi adag ama tartan.
  • Nasasho badanaa waa waxa loo baahan yahay si loo soo kabsado.

Nabarro iyo Nabarro

  • Dhiirrigelinta, hoos u dhigista, iyo degitaanka adag waxay keeni kartaa nabaro iyo xanuuno kala duwan.

Murugo iyo Murugo

  • Nasasho, baraf, cadaadis, iyo sare u kac ayaa lagula talinayaa in lagu daweeyo murgacashada iyo murqaha isla markiiba.

Muruqyada Canqowga

  • Muruqyada anqawgu waxay dhacaan marka seedaha ku wareegsan ay fiddaan oo ay dillaacaan hareeraha wadajirka.

Muruqyada gacanta

  • Caadi ahaan, waxay dhacdaa marka la kala bixiyo ama jeexjeexo seedaha.
  • Ku dhaca ama ku degista gacmaha waa sabab caadi ah.

Overtraining Syndrome

  • Inta badan waxay ku dhacdaa ciyaartoyda u tababarta in ka baxsan awoodda jidhku u leeyahay soo kabashada.

fuuqbax

  • Markaad isku daydo inaad miisaanka samayso, fuuq-baxu wuxuu noqon karaa dhibaato caafimaad oo halis ah oo ay la kulmaan legdanayaal badan.

Dhaawacyo kale

Dhaawacyada kale ee caanka ku ah legdinta:

  • Jeexitaanka cududda
  • Jabka faraha
  • Iliotibial band syndrome
  • Meniscus ilmada
  • Jiidka gumaarka
  • Jiid ama dillaac
  • Muruq kubka oo la jiiday
  • Jidh-goysyada achilles
  • Nabar jeex jeexan
  • Lafo-jilicsan/laf-jab
  • Dharbaaxo

Halis ah

Ku qasbida wadajirka ka baxsan dhaqdhaqaaqa caadiga ah waa sababta ugu badan ee dhaawacyada halista ah. Dhaawacyada legdinta ugu daran waxay saameeyaan qoorta, garabka, suxulka, iyo jilibka waxaana ka mid ah:

Neck

  • Laf-dhabarka ilmo-galeenka ayaa inta badan lagu khasbaa boosaska nugul inta lagu jiro farsamooyin iyo dhaqdhaqaaqyo kala duwan, taas oo keeni karta dhaawac qoorta ah. Noocyada caadiga ah waxaa ka mid ah:
  • Cadaadiska Qoorta
  • Dhaawaca qoorta
  • Jabka afka ilmagaleenka

garabka

  • Isku dhafka leverage iyo leexashada ayaa sababa inta badan dhaawacyada jirka sare iyo garabka inta lagu jiro tartanka. Noocyada dhaawacyada garabka waxaa ka mid ah:
  • Dhaawaca wareegga wareegga
  • Garabka kala soocida
  • Kala-baxa Garabka

Suxulka Kala-baxa

  • Suxullada waxaa saaran cadaadis aad u weyn marka la dhaq-dhaqaaqayo.
  • Kala-baxa madaxa shucaaca ayaa inta badan la xidhiidha ku adkaysiga ciyaartooyda ee ku dhaca cudud fidsan inta lagu jiro dejinta.

jilibka

  • Inta badan dhaawacyada jilibka waxay ku dhacaan seedaha wadajirka jilibka.
  • Kuwaas waxaa ka mid ah ligament hore iyo dambe ama dhaawacyada ACL/PCL.

Ammaanka

Lagdantu waxay u baahan tahay dabacsanaan, xoog, iyo farsamo habboon si looga hortago dhaawaca, oo ay weheliso tilmaamo iyo tabobar dhammaystiran iyo raacidda taxaddarrada badbaadada aasaasiga ah. Talooyinka qaar waxaa ka mid ah.

Amniga Gear

  • Xiro maro-madaxeed ku habboon iyo af-ka-ilaaliya inta lagu jiro dhaqamada, kulanka, iyo tartamada.

Hagaajinta dabacsanaanta wadajirka ah

  • Lagdanayaasha leh dabacsanaan garabka sare leh waxay qabaan dhaawacyo yar.
  • Dabacsanaanta dhabarka hoose, murqaha, suxulada, iyo laf dhabarta ilmo-galeenka waa in sidoo kale laga shaqeeyaa.

Si badbaado leh u miisaan u korodh ama u lumin

  • Ka fogow miisaanka hoos u dhaca iyo xeeladaha miisaan kordhinta adiga oo ilaalinaya nafaqeynta iyo fuuq-celinta caafimaadka leh inta lagu jiro xilliga.

Ka Fogaanshaha Qabsashada Khatarta leh iyo Dhaqdhaqaaqa Slam

  • Farsamooyinka legdinta badbaadada leh ayaa loo baahan yahay in la raaco sababtoo ah kuwani waxay dhalin karaan dhaawacyo daran.

Iyadoo aan loo eegin sida ay u badan tahay ama u muuqato mid aan halis ahayn dhaawac ama xaalad caafimaad, waa muhiim inaad nasato oo aad soo kabsato oo aad u sheegto tababaraha iyo xirfadle daryeel caafimaad, maadaama dhaawacyada iyo xaaladaha qaarkood ay noqon karaan kuwo halis ah haddii aan la daweyn. Dhaawaca Caafimaadka Chiropractic iyo Rugta Daawada Shaqada waxay diiradda saartaa oo daaweysaa dhaawacyada iyo xanuunka daba-dheeraada iyada oo loo marayo qorshooyinka daryeelka shakhsi ahaaneed ee wanaajiya awoodda iyada oo loo marayo dabacsanaanta, dhaqdhaqaaqa, iyo barnaamijyada firfircoonida si loo yareeyo xanuunka. Bixiyeyaashayadu waxay isticmaalaan hab isku dhafan si ay u abuuraan qorshooyinka daryeelka shakhsi ahaaneed ee bukaan kasta, oo ay ku jiraan Daawooyinka Shaqada, Acupuncture, Electro-Acupuncture, iyo mabaadi'da Daawooyinka Isboortiga. Hadafkayagu waa inaan xanuunka si dabiici ah u nafisno anagoo dib u soo celinayna caafimaadka iyo shaqada jidhka. Haddii daaweyn kale loo baahdo, Dr. Jimenez wuxuu la shaqeeyay dhakhaatiirta sare ee qalliinka, dhakhaatiirta takhasuska leh, cilmi-baarayaasha caafimaadka, iyo bixiyeyaasha dhaqancelinta si ay u bixiyaan daaweynta ugu waxtarka badan.


Adkaysi iyo Awood


tixraacyada

Cisbitaalka Carruurta ee dalka oo dhan. (2024). Xarunta Cilmi-baarista iyo Siyaasadda Dhaawaca. www.nationwidechildrens.org/research/areas-of-research/center-for-injury-research-and-policy

Kroshus, E., Utter, AC, Pierpoint, LA, Currie, DW, Knowles, SB, Wasserman, EB, Dompier, TP, Marshall, SW, Comstock, RD, & Kerr, ZY (2018). Tobankii Sano ee ugu Horreeyay ee Kormeerka Dhaawaca Isboortiga ee Shabakadda Ku Salaysan: Faafitaanka Cudurrada Dhaawacyada ee Dugsiga Sare ee US legdinta Wiilasha (2005-2006 Ilaa 2013-2014) iyo Ururka Isboortiga Isboortiga Qaranka ee Lagdanka Ragga (2004-2005 Ilaa 2013-2014). Joornaalka tababarka ciyaaraha fudud, 53(12), 1143-1155. doi.org/10.4085/1062-6050-154-17

Ka-hortagga iyo Daawaynta Faaskiitis-ka Dhirta ee Falalka Kala Duwan leh

Ka-hortagga iyo Daawaynta Faaskiitis-ka Dhirta ee Falalka Kala Duwan leh

Kala-baxyo kala duwan miyay kaa caawin karaan inay yareeyaan shakhsiyaadka qaba fasciitis plantar si loo yareeyo xanuunka cagta loona soo celiyo shaqada socodka?

Hordhac

Bini’aadam ahaan, si joogto ah ayaynu u soconaa, cagaheennuna waa kuwa maalin dheer ka bacdi gala. Cagaha waxay leeyihiin muruqyo kala duwan, seedaha, seedaha, iyo unugyo jilicsan kuwaas oo ka caawiya ilaalinta kala-goysyada iyo bixinta xasilloonida. Cagaha waa qayb ka mid ah cirridka hoose ee jirka kuwaas oo ka caawiya dhaqdhaqaaqa iyo xoogga jirka sare. Marka shakhsiyaad badani ay si joogto ah cagahooda ugu socdaan, murqaha iyo seedaha ayaa noqda kuwo aad u shaqeeya waxayna u kobcin karaan arrimo la mid ah xanuunka. Inta badan, waa muruq xanuun iyo xanuun; si kastaba ha ahaatee, marka dhaqdhaqaaqyada soo noqnoqda ay bilaabaan inay keenaan dhibaatooyin badan cagaha, waxay u horseedi kartaa ilmo yar oo ku dhaca fascia cagta. Tani, markeeda, waxay u horseedi kartaa horumarinta fasciitis plantar, oo saameeya awoodda socodka qofka. Maqaalka maanta wuxuu eegayaa sida fasciitis plantar u saameeyo shaqada socodka iyo sida kala duwanaansho kala duwan u caawin karto yaraynta fasciitis plantar. Waxaan kala hadalnaa bixiyeyaasha caafimaadka ee laxiriira ee shahaadeysan ee xoojiya macluumaadka bukaanadayada si loo qiimeeyo fasciitis plantar iyo cudurada la xiriira. Waxaan sidoo kale ku wargelineynaa oo ku hageynaa bukaanada kala duwanaansho kala duwan oo loogu talagalay fasciitis plantar waxaanan weydiinaa bixiyeyaasha caafimaadka ee la xidhiidha su'aalo qallafsan si ay u dhexgalaan qorshe daaweyn oo habaysan si loogu daro kala-baxyo badan si loo yareeyo calaamadaha xanuunka la midka ah ee la xidhiidha. Dr. Jimenez, DC, waxa ku jira macluumaadkan adeeg akadeemiyadeed ahaan. Afeef.

 

Sidee Plantar Faskitis u saameeyaa shaqada socodka

Ma dareentay inaad si qalloocan uga socoto meel aad meel kale u socoto? Miyaad dareentaa xanuun mindi ah markaad qaado tillaabooyinkaaga ugu horreeya? Mise waxaad dareemaysaa xanuun joogto ah cagahaaga markaad nasato? Sidii hore loo sheegay, shakhsiyaad badan ayaa si joogto ah cagahooda ugu socda waxayna la tacaaleen xanuun qaar oo saameyn kara tayada noloshooda. Maadaama caguhu ay qayb ka yihiin cirridka hoose ee jidhka, qofka la kulma xanuun badan oo ciribtiisa ah wuxuu u horseedi karaa xaalad muruqa oo daba-dheer oo loo yaqaan fasciitis plantar. Farsamaynta dhirta ayaa qayb weyn ka ciyaartaa jidhka bini'aadamka maadaama ay ka caawiso biomechanics-ka caadiga ah ee cagta, waxay taageertaa qaansada, waxayna siisaa nuugista shoogga marka qofku uu tallaabo qaadayo. (Buchanan et al., 2024) Marka qofku sameeyo dhaqdhaqaaqyo soo noqnoqda cagaha, waxay u horseedi kartaa horumarinta fasciitis plantar. Plantar fasciitis waa xanuun murqaha oo caadi ah kaas oo sababa isbeddello xumaanaya oo daba-dheeraada oo ku dhaca xuubka dhirta. Cudurkan muruq-mareenka ah waxa uu sidoo kale la xidhiidha arrimo farsamo sida walbahaarka soo noqnoqda iyo culeyska oo keeni kara ilmo yar oo ku jira fiilooyinka muruqa. (Tseng et al., 2023) Qodobkaasi wuxuu keenaa in shakhsiyaad badan ay yeeshaan arrimaha socodka iyo cudurrada kale.

 

 

Qaar ka mid ah arrimaha khatarta ah ee la xidhiidha fasciitis plantar ayaa hoos u dhacay ROM-ka ee dhirta iyo korodhka culeyska culeyska, taas oo keeni karta shakhsiyaad badan inay yeeshaan arrimaha socodka marka ay socdaan. (Hamstra-Wright iyo al., 2021Maaddaama shakhsiyaad badan ay ku tiirsan yihiin socodka oo ay la kulmaan xanuun ka yimaada fasciitis plantar, ma aha oo kaliya shaqadooda socodkooda ayaa la saameeyaa, laakiin Muruqyada ku xeeran lugaha ayaa sidoo kale saameeya. Calaamadaha xanuunka sida daciifnimada muruqa ee gudaha, hoos u dhaca xoogga muruqa ee lugaha iyo dorsiflexion, dhererka lugaha oo kala duwanaansho, iyo qallafsanaanta qaangaarka waxay kordhin kartaa fursadaha fasciitis plantar. (Khammas iyo al., 2023) Tani waxay u horseedi kartaa shakhsiyaad badan inay yeeshaan hawl-gashi socodnimo maadaama xanuunku uu yahay mid aan loo adkaysan karin. Intaa waxaa dheer, marka dadku ay la tacaalaan fasciitis plantar, waxay u beddelaan miisaankooda dhinac ka mid ah jirkooda si ay u yareeyaan xanuunka oo ay u oggolaadaan muruqyadooda labaad inay qaadaan culeyska aan loo baahnayn. Nasiib wanaag, waxaa jira siyaabo lagu yareeyo saameynta xanuunka u eg ee fasciitis plantar iyo caawinta soo celinta shaqada socodka qofka.

 


Waa maxay Plantar Fasciitis?-Video


fidsan wax ku ool ah si loo yareeyo Fasciitis Plantar

 

Marka ay timaado hoos u dhigista fasciitis plantar, shakhsiyaad badan ayaa raadiya daaweyno kala duwan si ay u yareeyaan calaamadaha xanuunka u eg ee keenaya socodkooda. Shakhsiyaad badan ayaa raadiya daaweyn aan qalliin iyo qalliin ahayn si ay u helaan xalka saxda ah ee fasciitis plantar. Iyadoo ku xiran darnaanta xanuunka cagahooda saameeya, ujeedada ugu weyn waa in la yareeyo culeyska culeyska unugyada iyo bixinta qorshe daaweyn shakhsi ah si loo baro loona daweeyo fasciitis plantar. (Morrissey iyo al., 2021) Mid ka mid ah siyaabaha ugu wanaagsan ee lagu yareeyo xanuunka ka yimaada fasciitis plantar waa iyada oo la isku daro kala-baxyo kala duwan. Kala-baxyo kala duwan oo loogu talagalay fasciitis plantar waxay noqon kartaa mid wax ku ool ah maadaama ay kaa caawin karaan yareynta xanuunka iyo kor u qaadida xoogga muruqa ee muruqyada cagta ee dibadda iyo gudaha. (Boonchum iyo al., 2020Hoos waxaa ku yaal meelo kala bax ah oo dad badan oo la tacaalaya fasciitis plantar ay ku sameyn karaan guriga si ay u yareeyaan xanuunka.

 

Tuwaalada fidsan

Kala bixitaan fudud ayaa ku habboon subaxda, gaar ahaan ka hor intaadan qaadin tillaabooyinkaaga ugu horreeya.

Sida loo sameeyo:

  • Fadhiiso dhinaca sariirta iyadoo lugahaagu si toosan kuugu hor fadhiyaan.
  • Shukumaan ku wareeji kubbadda cagaha oo ku qabo cidhif kasta gacmahaaga.
  • U soo jiid shukumaanka dhankaaga adigoo isku dayaya inaad si toos ah u ilaaliso jilbaha ilaa aad ka dareento fidsan xagga hoose ee cagtaada iyo kubkaada.
  • Ku hay booska 15 ilaa 30 ilbiriqsi.
  • Ku celi 2-3 jeer cag kasta.

 

Kala Bixinta Kubiga

Muruqyada kubka ee adag ayaa ka sii dari kara fasciitis plantar. Kala bixidda weylahaaga waxay kaa yareyn kartaa cadaadiska duleelkaaga.

Sida loo sameeyo:

  • Istaag gidaar u dhow oo hal cag gadaal ah iyo hal cag ay kaa horeyso.
  • Cidhibta dambe dhulka ku hay oo leexi jilibkaaga hore ilaa aad ka dareento fidsan muruqa kubka lugta dambe.
  • Qabo ilaa 30 ilbiriqsi oo beddel.
  • Ku celi 2-3 jeer lug kasta.

 

Plantar Fascia Stretch

Si toos ah u fidinta fascia plantar waxay kaa caawin kartaa yaraynta xanuunka iyo hagaajinta shaqada cagta.

Sida loo sameeyo:

  • Ku fadhiiso cagtaada ay saamaysay oo dhig dhanka ka soo horjeeda.
  • Isticmaal gacantaada si aad u soo celiso suulashaada dhanka dhinaca dhinaca madaxa ilaa aad ka dareento fiditaan dhanka qaansada cagtaada.
  • Qabo fidinta ugu yaraan 15 sekan oo ku celi fidinta saddex jeer.

 

Achilles Tendon Stretch

Kala bixitaanku wuxuu caawiyaa labadaba murqaha kubka iyo fascia plantar.

Sida loo sameeyo:

  • Istaag oo cagtaada ay saamaysay dhabarkaaga
  • Ciribta hoos u dhig oo jilbahaaga yara leexi.
  • Ku hay booska 15-20 ilbiriqsi, ka dibna naso.
  • Ku celi 2-3 jeer lug kasta.

 

Qaadista marmar

Xoojinta muruqyada agagaarka cagtaada waxay sidoo kale taageeri kartaa habka bogsashada.

Sida loo sameeyo:

  • Ku fadhiiso kursi
  • Kadib, pshalash 20 marmar ah iyo baaquli dhulka cagahaaga hortooda.
  • Isticmaal suulashaada si aad u soo qaado marmar oo ku rid baaquli midba mar.
  • Ku celi ilaa aad ka hesho dhammaan marmarsyada ku jira baaquli.

 


tixraacyada

Boonchum, H., Bovonsunthonchai, S., Sinsurin, K., & Kunanusornchai, W. (2020). Saamaynta jimicsiga fidinta guriga ku salaysan ee dhaqdhaqaaqa lugaha ee qaybaha badan iyo natiijooyinka kiliinikada ee bukaanada qaba fasciitis plantar. J Musculoskelet Neuronal Isdhexgalka, 20(3), 411-420. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32877978

www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7493445/pdf/JMNI-20-411.pdf

Buchanan, BK, Sina, RE, & Kushner, D. (2024). Plantar Fasciitis. Gudaha StatPearls. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28613727

Hamstra-Wright, KL, Huxel Bliven, KC, Bay, RC, & Aydemir, B. (2021). Qodobbada Khatarta ah ee Faskitis Plantar ee Shakhsiyaadka Firfircoon ee Jirka ah: Dib-u-eegis Nidaamsan iyo Falanqaynta Meta. Caafimaadka Ciyaaraha, 13(3), 296-303. doi.org/10.1177/1941738120970976

Khammas, ASA, Mahmud, R., Hassan, HA, Ibrahim, I., & Mohammed, SS (2023). Qiimaynta fascia plantar ee natiijooyinka ultrasound ee bukaanka qaba fasciitis plantar: dib u eegis nidaamsan. J Ultrasound, 26(1), 13-38. doi.org/10.1007/s40477-022-00712-0

Morrissey, D., Cotchett, M., Said J'Bari, A., Horay, T., Griffiths, IB, Rathleff, MS, Gulle, H., Vicenzino, B., & Barton, CJ (2021). Maareynta xanuunka ciribta geedka: hagaha waxqabadka ugu wanaagsan oo lagu wargaliyay dib u eegis nidaamsan, sababaynta bukaan-socodka khabiirka iyo qiyamka bukaanka. Br J Sports Med, 55(19), 1106-1118. doi.org/10.1136/bjsports-2019-101970

Tseng, WC, Chen, YC, Lee, TM, & Chen, WS (2023). Plantar Faskitis: Dib-u-eegis La Cusboonaaday. J Med Ultrasound, 31(4), 268-274. doi.org/10.4103/jmu.jmu_2_23

Afeef

Socodka neerfaha: Falanqaynta Socod aan caadi ahayn

Socodka neerfaha: Falanqaynta Socod aan caadi ahayn

Daaweynta jireed ma caawin kartaa daaweynta socodka sare ee dhaawaca ama xaaladaha caafimaadka iyo soo celinta hababka socodka caadiga ah ee shakhsiyaadka qaba ama soo koraya?

Socodka neerfaha: Falanqaynta Socod aan caadi ahayn

Falanqaynta socodka ama socodka antropometric ee mashiinka treadmill

Socodka neerfaha

Socodka neerfaha, aka equine ama socodka sare ee bogga, waa nooc ka mid ah socodka aan caadiga ahayn ee keena shakhsiyaadka inay kor u qaadaan miskahooda si ay lugahooda kor ugu qaadaan ka sarreeya sida caadiga ah. Waxay dhacdaa marka shakhsiyaadka ay yeeshaan dhibicda cagta ama equinus equinus sababtoo ah luminta dorsiflexion. Natiijo ahaan, cagtu waxay laadlaadsan tahay suulasha hoos u fiiqaya, taasoo keenaysa in suulasha ay jiidaan marka ay socdaan. Waxaa laga yaabaa in cagtu ay u muuqato mid fidsan marka ay hoos u dhacdo. Dhibicda cagta waxaa sababa daciifnimo ama curyaan ku dhaca muruqa tibialis ee hore ee lafta madaxa. Muruqyada tibialis ee hore ayaa isku xira si ay u caawiyaan u leexinta cagta iyo anqawga markaad socoto, hubinta in cagtu ay nadiifiso dhulka oo aysan jiidan. Shakhsiyaadka qaba daciifnimada tibialis-ka hore ama curyaannimada waxaa laga yaabaa inay yeeshaan socodka neuropathic oo si xad dhaaf ah u foorarsadaan sinta iyo jilibka inta ay hore u socdaan, iyagoo lugtooda sare ka qaadaya sagxada si ay u nadiifiyaan cagta si ay uga fogaadaan inay jabaan. Kooxda daawaynta jireed ayaa kaa caawin kara habka socodka sare ee bogga ka dib xanuun ama dhaawac.

Sababaha

Xaaladaha keeni kara daciifnimada tibialis ee hore ama curyaannimo iyo qaabka socod ee bogga sare waxaa ka mid ah:

ronaanayaa

  • Xanuunka ay keento isku-buuqa ama xanaaqa neerfaha sciatica wuxuu ka bilaabmaa dhabarka hoose wuxuuna u socdaalaa xagga dambe ee lugta. (McCabe, FJ, McCabe, JP 2016)

Dhaawaca neerfaha Peroneal

  • Dhaawac soo gaara laamaha dareemayaasha peroneal ee ka yimaada dareemaha sciatic ee caawiya dhaqaajinta lugta hoose iyo cagaha. (Daawada Johns Hopkins. 2024)

sclerosis Multiple

  • Cudurka difaaca jirka oo dhaawac u geysta unugyada dareemayaasha maskaxda iyo xangulada lafdhabarta. (Taylor, PN iyo al., 2016)

Stroke

Bixiyaha daryeelka caafimaadka aasaasiga ah ayaa laga yaabaa inuu tixraaco kooxda daawaynta jireed si ay uga caawiyaan saxitaanka qaabka socodka neuropathic.

Daaweynta

Daaweyntu waxay ku lug yeelan kartaa daawayn kala duwan kuwaas oo diiradda saaraya muruqa tibialis ee hore.

  • Jimicsiga canqowga ee la beegsaday ayaa kaa caawin kara xoojinta muruqa.
  • Kala-baxa kubka ayaa kaa caawin kara ilaalinta kala duwanaanshaha dhaqdhaqaaqa canqowga.
  • Tababarka socodka layliyo.
  • Jimicsiyada dheelitirka ayaa kaa caawin doona hagaajinta guud ahaan lahaanshaha, ama dareenka booska iyo dhaqdhaqaaqa jirka.
  • Kicinta korantada ee neuromuscular, ama NMES, waxay gacan ka geysan kartaa hagaajinta shaqada muruqa. (Hollis, S., McClure, P. 2017)
  • Kicinta korantada ayaa si macmal ah u qandaraaseysa muruqa si loo soo celiyo shaqada saxda ah.
  • Daciifnimada hore ee tibialis ee ay keento sciatica, jimicsiga dhabarka ayaa loo qori karaa si loo yareeyo cadaadiska dareemaha sciatica.
  • Layliyadu waxay sii daayaan neerfaha si ay u soo celiyaan gudbinta calaamadaha caadiga ah kor iyo hoosba neerfaha dhabarka hoose.
  • Kicinta korantada ee neuromuscular ayaa sidoo kale loo isticmaali karaa in lagu caawiyo hagaajinta shaqada muruqa.

Qalabka Socodka Caawinta leh

Daaweeyaha ayaa laga yaabaa inuu soo jeediyo isticmaalka qalab gargaar si uu bukaanka uga caawiyo inuu si fiican u socdo. Tan waxa ku jiri kara lugeeyaha taayirrada leh ama bakoorad afar gees leh. Xalka ku meel gaadhka ah ee daciifnimada tibialis ee hore waa in kor loo qaado cagta marka la socdo xadhig laastikada ah. Ku xidh xadhig lugta ka hooseeya jilibka oo ku xidh agagaarka kubbadda cagta. Marka lugta hore loo lulo, xadhigu waxay soo jiidataa cagta. Isticmaalka xal ku meel gaar ah ayaa laga yaabaa inay gacan ka geysato ilaalinta dhaqdhaqaaqa badbaadada leh. Mararka qaarkood, curyaanka muruqa tibialis ee hore wuxuu noqon karaa mid joogto ah. Xaaladdan oo kale, shakhsiyaadka ayaa laga yaabaa inay ka faa'iidaystaan ​​​​laag gaar ah oo loo yaqaan 'an lafaha canqowga-cagta. Katiinaddu waxay caawisaa in cagta iyo suulasha kor looga qaado dhulka.

Shakhsiyaadka ka walaacsan inay lumiyaan dheeli tirnaantooda iyo dhicitaankooda, waxaa jira siyaabo lagu wanaajiyo qaababka socodka si ay u badbaadaan. Bixiyaha daryeelka caafimaadku waxa laga yaabaa inuu kugula taliyo daawayn jireed si loo saxo socodka, loo xoojiyo muruqa tibialis ee hore, hagaajinta dheelitirka, waxna baro ka hortagga dhaawaca. Shakhsiyaadka waa inay kala hadlaan calaamadaha iyo xaaladaha dhakhtarka aasaasiga ah, bixiyaha daryeelka caafimaadka, ama khabiir si uu ugu hago jihada saxda ah oo loo go'aamiyo daaweynta ugu fiican.

Dhaawaca Caafimaadka Chiropractic iyo Rugta Daawada Shaqada waxay isticmaashaa hab isku dhafan oo shakhsi ahaaneed oo shakhsi ahaaneed oo diiradda saaraya waxa iyaga u shaqeeya oo daaweeya dhaawacyada iyo xanuunka daba-dheeraada iyada oo loo marayo qorshooyinka daryeelka shakhsi ahaaneed ee hagaajinaya awoodda iyada oo loo marayo dabacsanaanta, dhaqdhaqaaqa, iyo barnaamijyada firfircoonida si loo yareeyo xanuunka. Haddii daaweyn kale loo baahdo, Dr. Jimenez wuxuu la shaqeeyay dhakhaatiirta sare ee qalliinka, dhakhaatiirta takhasuska leh, cilmi-baarayaasha caafimaadka, iyo bixiyeyaasha dhaqancelinta si ay u bixiyaan daaweynta ugu waxtarka badan.


Xakamee Dhaqdhaqaaqa Cagaha iyo Joogsiga


tixraacyada

McCabe, FJ, & McCabe, JP (2016). Soo Bandhigid aan Caadi ahayn oo Sciatica Dhinac- Midig ah oo leh Dhibco Cagta. Warbixinada kiisaska lafaha, 2016, 9024368. doi.org/10.1155/2016/9024368

Daawada Johns Hopkins. (2024). Dhaawaca dareemayaasha Peroneal. www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/peroneal-nerve-injury

Kaykisiz, EK, & Unluer, EE (2017). Sabab lama filaan ah oo go'doonsan dhibicda cagta: Stroke Ba'an. Wargeyska Pakistan ee cilmiga caafimaadka, 33(5), 1288-1290. doi.org/10.12669/pjms.335.13593

Taylor, PN, Wilkinson Hart, IA, Khan, MS, & Slade-Sharman, DE (2016). Sixitaanka Dhibcaha Footka Sababo La Xiriira Multiple Sclerosis Isticmaalka STIMOSTEP ee kicinta cagaha la geliyey. Joornaalka caalamiga ah ee daryeelka MS, 18(5), 239-247. doi.org/10.7224/1537-2073.2015-038

Hollis, S., & McClure, P. (2017). Kicinta Korontada ee Muruqyada ee Dhaqdhaqaaqa Murqaha ee Hore ee Tibialis Qalliinka Kadib: Warbixinta Kiis. Joornaalka daawaynta jireed ee lafaha iyo isboortiga, 47(12), 965-969. doi.org/10.2519/jospt.2017.7368

Ku Maareynta TMJ Layliyada Fidinta La Beegsado

Ku Maareynta TMJ Layliyada Fidinta La Beegsado

Kala-baxyo kala duwan ma siin karaan natiijooyin faa'iido leh shakhsiyaadka la kulma xanuunka TMJ iyagoo bixinaya nafis daanka?

Hordhac

Shakhsiyaad badan ayaa isticmaala daamanka si ay midba midka kale ula xiriiraan, u cunaan cunto macaan, oo ay isu muujiyaan. Daanku waa qayb ka mid ah darafyada sare maadaama uu leeyahay shan muruq oo u oggolaanaya inuu shaqeeyo marka afku furmo ama xidho, calalinayo, dhinacna u socdo. Marka dhaqdhaqaaqa caadiga ah uu shaqeeyo sida hamaansiga, calalinta, ama hadalka ay soo saaraan dhawaaq dheer ama dhagsi, waxay noqon kartaa mid aad u xanuun badan oo badanaa u horseedda cillad la'aan ku meel gaar ah ama TMJ. TMJ waa cillad wadajir ah oo saameyn karta awoodda qofku u leeyahay inuu si habboon u isticmaalo daamankiisa wuxuuna u horseedi karaa cilladaha visceral-somatic kuwaas oo saameyn kara qaybaha sare, taas oo u keenta inay noqdaan kuwo murugo leh. Nasiib wanaag, shakhsiyaad badan ayaa ku dari kara kala duwanaansho kala duwan si loo yareeyo saameynta TMJ oo ay ka caawiso nasinta muruqyada qallafsan ee ku wareegsan daanka. Maqaalka maanta wuxuu eegayaa saameynta TMJ, sida kala duwanaansho kala duwan ay si wax ku ool ah u yareyn karto TMJ, iyo sida daaweynta aan qaliinka ahayn ee dheeraadka ah ay u yareyn karto xanuunka TMJ. Waxaan kala hadalnaa bixiyeyaasha caafimaadka ee laxiriira ee shahaadeysan kuwaas oo xoojiya macluumaadka bukaankeena si loo qiimeeyo arrimaha xanuunka u eg ee la xiriira TMJ. Waxaan sidoo kale ku wargelinaa oo ku hageynaa bukaanada kala duwanaansho kala duwan oo loogu talagalay TMJ waxaanan waydiinnaa bixiyeyaashooda caafimaad ee la xidhiidha su'aalo qallafsan si ay u dhexgalaan qorshe daaweyn gaar ah si loo yareeyo arrimaha xanuunka u eg ee saameeya daamkooda. Dr. Jimenez, DC, waxa ku jira macluumaadkan adeeg akadeemiyadeed ahaan. Afeef.

 

Saamaynta TMJ

Ma ku dareentaa qallafsanaan daankaada ah ka dib markaad ku dhegto muddo dheer? Miyaad maqashaa dhagsiinyo qaylo dheer oo xad dhaaf ah markaad furayso ama xidhayso daanka? Mise waxaad u malaynaysaa in daankaagu uu si joogto ah u xidhan yahay, oo ay kugu adkaynayso inaad afkaaga furto ama xidho? Marka dad badani bilaabaan inay dareemaan xanuun hareeraha daamankooda si xad dhaaf ah, qaar badan ayaa inta badan u maleynaya inay noqon karto xanuunka iliga, laakiin dhab ahaantii, waa isku-dhafka ku-meel-gaadhka ah ee keena arrimaha. Xanuunka wadajirka ah ee Temporomandibular, ama TMJ, waxaa lagu horumarin karaa sababo kala duwan oo saameyn kara daanka qofka waxayna u horseedi kartaa xanuun iyo raaxo la'aan. Qodobbada farsamada sida dhaawacyada daanka, arthritis-ka, ilkuhu isku qabtaan, iyo shiidid waxay sababi karaan culeysyo xad-dhaaf ah ama aan dheellitirneyn oo wadajir ah oo ku yimaada daanka, taas oo horumarin karta horumarinta TMJ. (Cardoneanu iyo al., 2022) Markaad la tacaalayso TMJ, xanuunku wuxuu u horseedi karaa calaamadaha jilicsanaanta agagaarka aagga wadajirka ah ee daanka, dhibta calalinta, dhego xanuun, iyo qallafsanaan.

 

 

Isla mar ahaantaana, saameynta xanuunka TMJ waxaa badanaa lagu gartaa raaxo-daro maxalli ah, maadaama TMJ uu yahay xanuunka murqaha ee murqaha badan iyo neuromuscular-ka oo ay adkaan karto in la ogaado. (Alolayan iyo al., 2022) Sababtu waxay tahay inta qof ee hal dhinac ka ruugay cuntadooda, taasoo u horseedi karta horumarkeeda. Marka murqaha daanka ee daanka ay bilaabaan inay ku bataan TMJ, waxay bilaabi kartaa dib-u-qaabayn dhinaca daanka oo aan shaqaynayn waxayna sababi kartaa xanuunku inuu sii weynaado waqti ka dib. (Santana-Mora iyo al., 2013Si kastaba ha noqotee, markaad la tacaaleyso xanuunka TMJ, shakhsiyaad badan ayaa raadin kara doorashooyin daaweyn oo kala duwan kuwaas oo yareyn kara murqaha muruqyada iyo barakicinta daanka waxayna gacan ka geystaan ​​hagaajinta dhaqdhaqaaqa mandibular ee dhaqdhaqaaqa. (Brighenti iyo al., 2023

 


Cilmiga Motion-Video


Waa maxay sababta ay u kala bixintu uga caawiso TMJ

 

Marka ay timaado hoos u dhigista xanuunka TMJ, shakhsiyaad badan ayaa raadsan kara daaweyn aan qalliin ahayn si loo yareeyo calaamadaha xanuunka isku-dhafka ah iyo dib u soo celinta shaqada daanka. Qaar ka mid ah ujeedooyinka ugu muhiimsan ee khabiiro badan oo xanuunka ku takhasusay ay ku xisaabtami karaan marka ay la tacaalayaan xanuunka TMJ waxay yareynayaan xanuunka muruqa masticatory reflex iyo caawinta kordhinta shaqada TMJ iyada oo loo marayo daaweyno kala duwan oo saameyn togan ku yeelan kara daanka. (Ferrillo iyo al., 2022Qaar ka mid ah daawaynta aan qalliinka ahayn waxaa ka mid ah kala baxyo badan si ay u nastaan ​​muruqyada ku hareeraysan iyo daanka oo ay yareeyaan xiisadda iyo raaxo la'aanta la xiriirta TMJ. 

 

Fiditaanka Waxtarka leh ee Gargaarka TMJ

Kala bixintu waxay noqon kartaa qayb ka mid ah qorshaha daawaynta shakhsi ahaaneed ee qofka si loo yareeyo xanuunka TMJ iyo cudurrada la xidhiidha. Fidinta iyo xoojinta jimicsiga ayaa si wanaagsan u saameyn kara xanuunka iyada oo la wanaajinayo kala duwanaanta dhaqdhaqaaqa TMJ iyo caawinta shakhsiyaad badan oo dib u soo celinta shaqadooda daankaByra iyo al., 2020). Hoos waxaa ku yaal qaar ka mid ah kala-baxyada kaa caawin kara yaraynta xanuunka TMJ oo debcinaya muruqyada daanka. 

 

Jimicsiga daanka oo dabacsan

  • Sida Loo Shaqeeyo: Si tartiib ah u dhig carrabka saqafka sare ee afka oo ka dambeeya ilkaha hore ee sare. Tani waxay u ogolaaneysaa in ilkuhu kala baxaan iyagoo nasinaya murqaha daanka.
  • Faa'iidooyinkaLayligani wuxuu kaa caawinayaa nasinta daanka wuxuuna yareeyaa kacsanaanta muruqa.

 

Layliga Qayb ka mid ah Kalluunka Dahabka

  • Sida Loo Shaqeeyo: Si tartiib ah u saar carrabka saqafka sare ee afka iyo hal far meel dhegta horteeda ah halka uu TMJ ku yaal. Farta dhexe saar gadhkaaga. Daankaada hoose u daadi oo xidh. Samee layligan lix jeer hal mar.
  • Faa'iidooyinkaKala bixitaanku wuxuu caawiyaa in la beegsado dhaqdhaqaaqa kala duwan ee daanka wuxuuna yareeyaa qallafsanaanta wadajirka ah.

 

Layliyada Kalluunka Dahabka buuxa

  • Sida Loo Shaqeeyo: Si la mid ah furitaanka qayb ahaan, laakiin si buuxda u fur afkaaga markan.
  • Faa'iidooyinka: Kala-baxani wuxuu gacan ka geystaa kor u qaadista dhaqdhaqaaqa buuxa wuxuuna yareeyaa qallafsanaanta wadajirka ah.

 

Dhabarka garka

  • Sida Loo Shaqeeyo: Ku fadhiiso kursi toosan, garkana si toos ah u soo jiidaya, abuurista "garka labanlaaban." Qabo saddex ilbiriqsi, ka dibna sii daa.
  • Faa'iidooyinka: Layligani waxa uu caawiyaa xoojinta murqaha qoorta, waxa uu wanaajiyaa qaab-dhismeedka, waxa aanu yareeyaa culayska daanka.

 

Talooyin dheeri ah oo lagu dhimayo TMJ

Kala-baxyadan, talooyin dheeraad ah oo lagu maareeyo laguna dhimo TMJ iyadoo la iska ilaalinayo dhaq-dhaqaaqa daanka ee xad-dhaafka ah iyo codsanaya baakado kulul/qabow si loo yareeyo bararka haraaga ah ee xiriir la leh TMJ. Marka dadka qaba TMJ ay bilaabaan inay ku daraan daawaynta aan qalliinka ahayn oo ay fidiyaan si ay xanuunka u yareeyaan, waxay kaa caawin kartaa kordhinta dhaqdhaqaaqa firfircoon ee mandibular waxayna bixiyaan gargaar faa'iido leh. (Urbanski iyo al., 2021) Tani, markeeda, waxay u ogolaataa dad badan oo qaba xanuunka TMJ inay aad uga taxadaraan jidhka oo ay ku sameeyaan isbeddel yar oo caafimaadkooda iyo fayoobidooda.

 


tixraacyada

Alolayan, A., Alsayed, SS, Salamah, RM, Ali, KM, Alsousi, M., & Elsayed, S. (2022). Xanuunada wadajirka ah ee Temporomandibular (TMJ) baahsanaanta iyo ka warqabka dhaqamada caafimaad ee ku haboon, ee ka dhex jira bulshada Al-Madinah ee Sucuudiga. F1000Res, 11, 395. doi.org/10.12688/f1000research.104272.2

Brighenti, N., Battaglino, A., Sinatti, P., Abuin-Porras, V., Sanchez Romero, EA, Pedersini, P., & Villafane, JH (2023). Saamaynta Habka Isku-dhafan ee Maareynta Xanuunada Ku-meel-gaadhka ah: Dib-u-eegis Goobo. Int J Environ Res Caafimaadka Dadweynaha, 20(4). doi.org/10.3390/ijerph20042777

Byra, J., Kulesa-Mrowiecka, M., & Pihut, M. (2020). Daaweynta jir-dhiska ee hypomobility ee kala-goysyada temporomandibular. Folia Med Cracov, 60(2), 123-134. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33252600

Cardoneanu, A., Macovei, LA, Burlui, AM, Mihai, IR, Bratoiu, I., Rezus, II, Richter, P., Tamba, BI, & Rezus, E. (2022). Temporomandibular Joint Osteoarthritis: Farsamooyinka Cudurrada Ku lug leh Carjawda iyo Lafta-hoosaadka, iyo Xeeladaha Daweynta ee suurtogalka ah ee Dib-u-soo-nooleynta Wadajirka ah. Int J Mol Sci, 24(1). doi.org/10.3390/ijms24010171

Ferrillo, M., Giudice, A., Marotta, N., Fortunato, F., Di Venere, D., Ammendolia, A., Fiore, P., & de Sire, A. (2022). Maareynta Xanuunka iyo Dhaqan-celinta ee Dareen-celinta Dhexe ee Xanuunada Ku-meel-gaarka ah: Dib-u-eegis Dhameystiran. Int J Mol Sci, 23(20). doi.org/10.3390/ijms232012164

Santana-Mora, U., Lopez-Cedrun, J., Mora, MJ, Otero, XL, & Santana-Penin, U. (2013). Cilad-xumada ku-meel-gaadhka ah: cilladda dhinaca calalinta ee caadada ah. QALABKA HALKAN, 8(4), e59980. doi.org/10.1371/journal.pone.0059980

Urbanski, P., Trybulec, B., & Pihut, M. (2021). Codsiga Farsamooyinka Buugga ee Nasashada Murqaha Masticatory sida Daawaynta Isku-dhafan ee Daaweynta Xanuunnada Wadajirka ah ee Ku-meel-gaadhka ah. Int J Environ Res Caafimaadka Dadweynaha, 18(24). doi.org/10.3390/ijerph182412970

Afeef

Fahamka Kicinta Murqaha Korontada: Hagaha

Fahamka Kicinta Murqaha Korontada: Hagaha

Isku darka kicinta murqaha korantada ma caawin kartaa xakameynta xanuunka, xoojinta murqaha, kordhinta shaqada jirka, dib u tababarida dhaqdhaqaaqa lumay, iyo / ama maareyn karta bararka shakhsiyaadka la kulma qoorta iyo dhabarka?

Fahamka Kicinta Murqaha Korontada: Hagaha

Dhakhaatiirta dheddigga ah oo saaraya qalabka daawaynta jirka ee myostimulation dhabarka bukaanka

Kicinta Murqaha Korontada

Kicinta murqaha korontada ama E-stim waa daawayn jireed oo loo isticmaalo in dib loo kiciyo awoodda murqaha ee isku-laabashada. E-stim waxay isticmaashaa aaladaha u gudbiya dareenka korantada ee maqaarka si loo beegsado neerfaha iyo/ama murqaha. Noocyada ugu caansan waxaa ka mid ah

  • Kicinta dareemayaasha korantada ee transcutaneous, ama TENS, waa nooca ugu caansan ee kicinta korantada ee bixisa aaladaha loo isticmaali karo guriga ama socodka.
  • Kicinta muruqyada korontada ama EMS.
  • Daawaynta jireed, E-kicintu waxay kicisaa murqaha inay isku soo ururaan, xoojinta iyaga iyo dhiirigelinta wareegga dhiigga.
  • Wareegga dhiigga ayaa si toos ah u saameyn kara xaaladda unugyada muruqa.
  • Kicinta murqaha korantada ayaa sidoo kale loo isticmaalaa dhaawaca laf dhabarta iyo xaaladaha kale ee neuromuscular. (Ho, CH iyo al., 2014)

E-kicinta

Inta lagu jiro daawaynta, electrodes waxaa lagu xidhaa mishiinka kicinta korontada waxaana la dhigaa agagaarka qoorta ama dhabarka ay saamaysay.

  • Electrodes-ka waxa la dul dhigi doonaa maqaarka inta badan dhaawacyada qoorta ama dhabarka.
  • Meelaynta korantada waxay kuxirantahay sababta daaweynta iyo qoto dheeraanta ama kor u kaca kicinta korantada.
  • Electrodes-yada waxaa inta badan la dhigaa meel u dhow barta matoorka ee muruqa si loo hubiyo foosha saxda ah.
  • Daaweeyuhu wuxuu hagaajin doonaa kontaroolada mashiinka kicinta si uu u gaaro murqaha murqaha buuxa ee raaxo la'aanta ugu yar.
  • Kicintu waxay socon kartaa 5 - 15 daqiiqo, iyadoo ku xiran qorshaha daaweynta iyo darnaanta dhaawaca.

Xasilinta Wadajirka lafdhabarta

Dhaqdhaqaaqa muruqyada ayaa laga yaabaa inay gacan ka geystaan ​​​​kordhinta xasilloonida wadajirka laf dhabarta, hagaajinta dhibaatooyinka xasilloonida laf dhabarta. (Ho, CH iyo al., 2014) Kicinta murqaha korantada ayaa loo maleynayaa inay kor u qaadayso barnaamijka jimicsiga ee daaweeyaha u qoraa si uu u caawiyo ilaalinta xasiloonida wadajirka ah. Kicinta korantada waxa kale oo laga yaabaa inay caawiso dhisidda xoogga muruqa iyo adkaysiga. (Veldman, MP iyo al., 2016) Adkeysiga murqaha ayaa ah soo noqnoqoshada muruqa oo isku qabsan kara ka hor inta uusan daalin.

Bogsiinta iyo Maareynta Xanuunka

Daawaynta kicinta murqaha korantada waxay kor u qaadi kartaa bogsashada unugyada waxayna gacan ka geysan kartaa maaraynta caabuqa iyadoo yaraynaysa bararka iyo kordhinta wareegga. Waxay yarayn kartaa dareenka xanuunka iyadoo xannibaysa gudbinta neerfaha ee xudunta lafdhabarta. (Johnson, MI iyo al., 2019Xirfadlaha daryeelka caafimaadka ayaa laga yaabaa inuu soo jeediyo TENS ama unug kicinta korantada guriga u qaado si loo maareeyo calaamadaha. (Johnson, MI iyo al., 2019)

Daaweynta

Daawaynta iskudhaf ah ee loogu talagalay shakhsi gaar ah dhabarka ama qoorta xanuunka ayaa la ogaaday inay bixiyaan natiijooyin wanaagsan. Jimicsi, yoga, daawaynta dabeecadda garaadka muddada-gaaban, biofeedback, nasinta horumarka, duugista, daaweynta gacanta, iyo acupuncture waxaa lagula talinayaa qoorta ama dhabarka xanuunka. (Chou, R. iyo al., 2018) Qaadashada dawooyinka caabuqa ee aan isteeroodhka ahayn ayaa waliba ku caawin kara. Kicinta muruqyada korantada waxay noqon kartaa daaweyn wax ku ool ah qoorta ama dhabarka.

Shakhsiyaadka aan hubin inay u baahan yihiin ama ay ka faa'iidaysan doonaan koronto waa inay kala hadlaan calaamadaha iyo xaaladaha dhakhtarka aasaasiga ah, bixiyaha xanaanada caafimaadka, ama takhasuska si uu ugu hago jihada saxda ah iyo go'aaminta daaweynta ugu fiican. Dhaawaca Caafimaadka Chiropractic iyo Rugta Daawada Shaqada waxay diiradda saartaa waxa u shaqeeya bukaanka waxayna ku dadaalaysaa in ay wanaajiso jirka iyada oo loo marayo hababka cilmi-baarista iyo wadarta barnaamijyada fayoqabka. Isticmaalka hab isku dhafan, waxaanu ku daaweynaa dhaawacyada iyo xanuunka daba-dheeraada iyada oo loo marayo qorshooyinka daryeelka shakhsi ahaaneed ee hagaajinaya kartida iyada oo loo marayo dabacsanaanta, dhaqdhaqaaqa, iyo barnaamijyada firfircoon ee shakhsi ahaaneed ee shakhsi ahaaneed si loo yareeyo xanuunka. Haddii daaweyn kale loo baahan yahay, Dr. Jimenez wuxuu la midoobay dhakhaatiirta sare ee qalliinka, dhakhaatiirta takhasuska leh, cilmi-baarayaasha caafimaadka, iyo bixiyeyaasha dhaqancelinta ee ugu sarreeya si ay u bixiyaan daaweynta ugu waxtarka badan.


Xanuunka Laf-dhabarta Xubinta


tixraacyada

Ho, CH, Triolo, RJ, Elias, AL, Kilgore, KL, DiMarco, AF, Bogie, K., Vette, AH, Audu, ML, Kobetic, R., Chang, SR, Chan, KM, Dukelow, S. , Bourbeau, DJ, Brose, SW, Gustafson, KJ, Kiss, ZH, & Mushahwar, VK (2014). Kicinta korantada ee shaqaynaysa iyo dhaawaca laf dhabarta. Daawaynta Jirka iyo Rugaha baxnaaninta ee Waqooyiga Ameerika, 25(3), 631-ix. doi.org/10.1016/j.pmr.2014.05.001

Veldman, MP, Gondin, J., Place, N., & Maffiuletti, NA (2016). Saamaynta Tababarka Kicinta Korontada ee Neuromuscular ee Waxqabadka Adkeysiga. Xuduudaha Fiisioloji, 7, 544. doi.org/10.3389/fphys.2016.00544

Johnson, MI, Jones, G., Paley, CA, & Wittkopf, PG (2019). Waxtarka kiliinikada ee kicinta dareemayaasha korantada ee transcutaneous (TENS) ee xanuunka ba'an iyo kuwa daba-dheeraada: borotokoolka falanqaynta-meta ee tijaabooyinka la kantaroolay ee la kala soocay (RCTs). BMJ furan, 9 (10), e029999. doi.org/10.1136/bmjopen-2019-029999

Chou, R., Côté, P., Randhawa, K., Torres, P., Yu, H., Nordin, M., Hurwitz, EL, Haldeman, S., & Cedraschi, C. (2018). Global Care Care Initiative: ku dabaqida tilmaamaha caddaynta ku salaysan ee maaraynta aan waxyeellada lahayn ee xanuunka dhabarka iyo qoorta ee bulshooyinka dakhliga hoose iyo dhexe. Joornaalka laf dhabarta Yurub: Daabacaadda rasmiga ah ee Bulshada lafdhabarta Yurub, Ururka Is-beddelka laf-dhabarka ee Yurub, iyo Qaybta Yurub ee Cilmi-baarista laf-dhabarka ilmo-galeenka, 27 (Suppl 6), 851-860. doi.org/10.1007/s00586-017-5433-8

Daawaynta aan Qalliinka ahayn ee Hal-abuurka leh ee Dhibcaha Kiciya Musculoskeletal

Daawaynta aan Qalliinka ahayn ee Hal-abuurka leh ee Dhibcaha Kiciya Musculoskeletal

Shakhsiyaadka la tacaalaya dhibcaha kicinta muruqyada ma raadsan karaan daaweyn aan qalliin ahayn si loo yareeyo xanuunka xaggooda?

Hordhac

Nidaamka muruqa waxa uu leeyahay muruqyo kala duwan, seedaha, seedaha, iyo unugyo jilicsan kuwaas oo u oggolaanaya cidhifyada hoose iyo kuwa sare inay ka shaqeeyaan hawlo badan oo qofku qabanayo. Laga soo bilaabo dhaqdhaqaaqyada jidhka ilaa nasinta ama samaynta hawlo kaliya, nidaamka muruqyada ayaa xidhiidh cajiib ah la leh dhammaan hababka kala duwan ee jidhka. Waxay ka caawisaa inay ka ilaaliso xubnaha muhiimka ah arrimaha deegaanka iyo dhaawacyada. Si kastaba ha noqotee, marka arrimaha deegaanka ama dhaawacyada ay saameeyaan jirka, astaamo badan oo halis ah oo is-daba-joog ah ayaa saameeya afarta sare iyo hoose, sidaas darteed saameynaya murqaha iyo unugyada jilicsan. Marka habka muruqyada uu bilaabo inuu dareemo calaamadaha xanuunka iyo raaxo la'aanta, waxay keeni kartaa visceral-somatic xanuunka loo gudbiyo meelo kala duwan oo jirka ah waxayna sababi kartaa horumarinta dhibcaha kiciya ee unugyada muruqa. Tani waxay sababtaa in qofka uu ku jiro xanuun aad u daran iyo raaxo la'aan wuxuuna raadinayaa daaweyn si loo yareeyo calaamadaha xanuunka. Maqaalka maanta wuxuu ina siinayaa fahamka dhibcaha kiciya murqaha iyo sida daawaynta aan qalliinka ahayn ee kala duwan ay yareyn karaan dhibcaha kiciya murqaha ee jirka. Waxaan kala hadalnaa bixiyeyaasha caafimaadka ee laxiriira ee shahaadeysan kuwaas oo xoojiya macluumaadka bukaankeena si loo qiimeeyo arrimaha xanuunka u eg ee saameeya habka muruqyada ee isku xira kicinta xanuunka dhibicda. Waxaan sidoo kale ku wargelineynaa oo ku hageynaa bukaanada daaweyno kala duwan oo aan qalliin ahayn waxaanan waydiinnaa bixiyeyaashooda caafimaad ee la xidhiidha su'aalo qallafsan si ay u dhexgalaan qorshe daaweyn gaar ah si loo yareeyo xanuunka kiciya murqaha. Dr. Jimenez, DC, waxa ku jira macluumaadkan adeeg akadeemiyadeed ahaan. Afeef.

 

Fahamka Qodobada Kiciya Musculoskeletal

Badanaa ma la kulantaa xanuun lugahaaga, gacmahaaga, gacmahaaga, iyo cagahaaga maalintii oo dhan? Intee jeer ayaad la kulantaa calaamadaha qallafsanaanta iyo raaxo la'aanta qoorta, garabka, ama dhabarka? Mise waxaad dareemeysaa jidhicyo iyo dareen kabuubis ah gacmahaaga iyo cagahaaga? Inta badan, dad badan oo la kulma arrimahan xanuunka isku-darka ah ee hab-dhiska muruqa ayaa laga yaabaa inay yeeshaan dhibco kiciya muruqyadooda. Dhibcaha kiciya waa qayb ka mid ah xaalad muruq xanuun leh oo loo yaqaan 'myofascial pain syndrome'. Xaaladdan murqaha ee xanuunka leh waxay ka kooban tahay meel kacsan oo ku dhex jirta qaybta taut ee nidaamka muruqyada, taasoo keenta xanuun marka la cadaadiyo. (Lavelle iyo al., 2007) Marka qofku la tacaalayo dhibcooyinka kiciya muruqyada, waxay inta badan la kulmi doonaan xanuun iyo raaxo la'aan, dhaqdhaqaaqa dhaqdhaqaaqa, iyo arrimaha iskiisnimada. Tani waa sababta oo ah marka shakhsiyaad badan ay dareemaan xanuun xagga sare ee murqaha hoose ama hoose, waxay la tacaalaan xanuunka loo soo gudbiyay ee muruqyada ay saameeyeen. Marka muruqyada ay saameeyeen ay leeyihiin qaybo muruq jilicsan oo aan caadi ahayn, waxay u horseedi kartaa dhaqdhaqaaqyo daciif ah oo la xidhiidha murqaha saameeya meel kasta oo wadajir ah. (Macdonald, 1980kii)

 

 

Intaa waxaa dheer, dhibcaha kicinta muruqyada waxaa loo aqoonsan karaa inay yihiin kuwo qarsoon ama firfircoon oo ku saleysan horumarinta halka xanuunku ka soo jeedo nidaamka muruqyada. Halkaa marka ay marayso, marka arrimaha deegaanka ama dhaawacyada ay horumariyaan dhibcaha kicinta, calaamadaha xanuunka sida murqaha oo adkaada, cillad la'aanta, iyo dhaqdhaqaaqa xaddidan ayaa muujinaya marka khabiirka xanuunka uu qiimeynayo qof. (Shah et al., 2015Nasiib wanaag, dhibcaha kicinta muruqyada ma aha kuwo adag in la daweeyo marka isha xanuunka ay ku taal habka muruqyada. Tani waa sababta oo ah daawaynta aan qalliinka ahayn waxay gacan ka geysataa maaraynta calaamadaha xanuunka oo kale iyagoo kicinaya dhibcaha kicinta iyo dib u soo celinta muruqyada adkaysiga u leh ee ay saameeyeen dhaqdhaqaaqooda buuxa. (Rubin, 1981)

 


Habka aan Qalliinka ahayn ee Fayo-qabka-Video


Daawaynta Aan Qalliinka ahayn ee Dhibcaha Kiciya Musculoskeletal

Marka ay timaado daaweynta dhibcaha kicinta muruqyada, shakhsiyaad badan ayaa raadiya daaweyno kala duwan si loo yareeyo calaamadaha xanuunka. Maadaama dhibcaha kiciya murqaha ay u dhaxayn karaan raaxo-darro fudud ilaa xanuun daran, waxay saamayn kartaa hawl maalmeedka qofka waxayna u keeni kartaa murugo. Nasiib wanaag, dhibcaha kicinta muruqyada ayaa lagu yarayn karaa daawaynta aan qaliinka ahayn. Daawaynta aan qaliinka ahayn way kala duwanaan kartaa iyadoo ku xidhan darnaanta xanuunka kicinta dhibcaha habka muruqyada. Isla mar ahaantaana, shakhsiyaad badan ayaa heli kara daawayn badan oo aan qalliin ahayn maadaama ay yihiin kuwo la beddeli karo, kharash-ool ah, iyo shakhsi ahaan loogu talagalay daawaynta qofka. Hoos waxaa ku yaal daweyno aan qaliin ahayn oo kaa caawin kara yaraynta dhibcaha kiciya muruqyada.

 

Daryeelka Daacuunka ah

 

Daryeelka lafdhabarta ayaa ka faa'iideysta farsamaynta farsamada iyo gacanta ee habka muruqyada waxayna kaa caawin kartaa yaraynta saameynta isku-darka ah ee dhibcaha kiciya muruqyada. Dhakhaatiirta loo yaqaan 'chiropractors' waxay ku daraan farsamooyin kala duwan iyo cadaadiska ischaemic si ay u yareeyaan xanuunka oo ay u bixiyaan gargaar. (Vernon & Schneider, 2009) Intaa waxaa dheer, lafopractors waxay heli karaan dhibcaha kiciya iyagoo riixaya unugyada muruqa ama maareynaya fiilooyinka muruqa. Dhakhaatiirtu waxay sidoo kale isku dari karaan daaweynta duugista si ay u yareeyaan dhibcaha kicinta iyo calaamadaha xanuunka ee la xidhiidha si ay u soo celiyaan jirka si uu u shaqeeyo ugu fiican. Thwaa isku darka karaa lagu daro farsamooyin kala duwan si loo kordhiyo wareegga dhiigga ee muruqa saameeyay, ka caawi inay jebiyaan unugyada nabarrada aan dabacsanayn, iyo caawinta soo celinta shaqada muruqa ee cidhifyada. 

 

Irbadaha

Nooc kale oo daawaynta aan qaliinka ahayn si loo yareeyo dhibcaha kiciya muruqyada waa acupuncture. Acupuncture waxay ka kooban tahay cirbado adag oo dhuuban oo lagu dhejiyay acupoints kala duwan ee jirka oo uu sameeyay xirfadle. Waa maxay acupuncture marka cirbadaha lagu dhejiyo acupoints ee muruqa dhibaataysan, waxay kaa caawin kartaa kicinta habka dareenka iyo caawinta fududaynta kiimikooyinka dabiiciga ah ee xanuunka yareeya ee jidhka si ay u bilaabaan habka bogsashada. Intaa waxaa dheer, marka dadku ku daraan acupuncture si loo yareeyo dhibcaha kiciya murqaha, dareenka dareenka ee u keenaya xanuunka waa la dhimay wuxuuna bixin karaa gargaar dheer. (Melzack, 1981)

 

Hagaajinta Hab-nololeedka

Marka ay timaaddo dhimista dhibcaha kicinta iyo isku-darka daawaynta aan qalliinka ahayn, shakhsiyaad badan oo la tacaalaya astaamaha xanuunka ee isku-dhafan ee dhibcaha kiciya muruqyada waxay samayn karaan hab-nololeedka hab-nololeedka si looga hortago horumarkeeda. Isbeddel yar oo lagu sameeyo qofka shaqadiisa iyo deegaanka uu ku nool yahay waxay yarayn kartaa walbahaarka inuu noqdo wax wada-shaqeeye ilaa uu horumariyo dhibco kiciya ee fiilooyinka muruqa. Wax yar oo kale dib u habeynta sida hagaajinta booska iyo shaqaaleysiinta farsamooyinka nasashada sida yoga, meditation, ama jimicsiga neefsashada qoto dheer ayaa kaa caawin kara dhimista cadaadiska muruqa iyo culeyska nolol maalmeedka. Ku darida daawaynta aan qaliinka ahayn si loo yareeyo loona maareeyo kiciyeyaasha murqaha waxay ku siin kartaa natiijo wanaagsan, faa'iido leh si loo hagaajiyo shaqada murqaha iyo u oggolow shakhsiyaadka inay ku noolaadaan nolol caafimaad leh. 

 


tixraacyada

Lavelle, ED, Lavelle, W., & Smith, HS (2007). Qodobbada kiciya Myofascial. Anesthesiol Clin, 25(4), 841-851, vii-iii. doi.org/10.1016/j.anclin.2007.07.003

Macdonald, AJR (1980). Gobollada muruqyada oo aan caadi ahayn iyo dhaqdhaqaaqyo xanuun leh oo la xidhiidha. Xanuun, 8(2), 197-205. doi.org/10.1016/0304-3959(88)90007-3

Melzack, R. (1981). Qodobbada kiciya Myofascial: la xidhiidha acupuncture iyo hababka xanuunka. Kaydka Daawooyinka Jirka iyo Dhaqancelinta, 62(3), 114-117. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6972204

Rubin, D. (1981). Cudurka 'Myofascial trigger point syndromes': hab loo maareeyo. Kaydka Daawooyinka Jirka iyo Dhaqancelinta, 62(3), 107-110. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6453568

Shah, JP, Thaker, N., Heimur, J., Aredo, JV, Sikdar, S., & Gerber, L. (2015). Qodobada Kiciya Myofascial Markaas iyo Hadda: Aragti Taariikheed iyo Sayniseed. PM R, 7(7), 746-761. doi.org/10.1016/j.pmrj.2015.01.024

Vernon, H., & Schneider, M. (2009). Maareynta lafdhabarta ee dhibcaha kicinta myofascial iyo xanuunka xanuunka 'myofascial syndrome': dib u eegis nidaamsan ee suugaanta. J Nidaamka Physiol Ther, 32(1), 14-24. doi.org/10.1016/j.jmpt.2008.06.012

Afeef

Ku Gaar Fiican Fiican Daawaynta Jirka

Ku Gaar Fiican Fiican Daawaynta Jirka

Shakhsiyaadka ay ku adag tahay inay wareegaan xanuunka, luminta dhaqdhaqaaqa kala duwan, iyo/ama hoos u dhaca xoogga, ku darista la shaqaynta daaweeyaha jireed waxay kaa caawin kartaa yaraynta xanuunka iyo soo celinta shaqada?

Ku Gaar Fiican Fiican Daawaynta Jirka

Haweeney qaba orthosis oo la shaqeysa daaweeyaha jirka

Faa'iidooyinka Daaweynta Jirka

Dad badan ayaa la yaabay haddii ay u sharaxan yihiin daaweynta jireed ama haddii daaweynta jireed ay caawin karto dhaawacooda, jirkooda, ama xaaladdooda. Jawaabtu waa haa; Shakhsiyaadka intooda badani waxay ka faa'iideysan karaan daaweynta jireed, haddii xaaladdoodu tahay murgacasho fudud oo anqaw ah ama cillad maskaxeed oo adag. Daaweeye jireed ayaa kaa caawin kara horumarinta xeeladaha daaweynta xanuunka iyo ka hortagga dhaawaca. Daaweynta jireed waxay ka faa'iideysan kartaa shakhsiyaadka xitaa haddii aysan dhaawacmin; sida khabiirada dhaqdhaqaaqa, daaweeyayaasha jireed waxay tababari karaan shakhsiyaadka si ay uga caawiyaan ka hortagga dhaawaca iyo ilaalinta dabacsanaanta.

Mashiinka Jirka

Dhakhaatiirta jireed waxay ka shaqeeyaan goobo kala duwan, oo ay ku jiraan isbitaallada, guryaha dadka lagu xanaaneeyo, ciyaaraha, iyo rugaha xanuunka loo yaqaan 'chiropractic clinics'. Haddii loo baahdo, waxay iman karaan gurigaaga ka dib dhaawac. Waxay la shaqeeyaan shakhsiyaadka ka socda dhammaan qaybaha nolosha sida hab daawaynta muxaafidka ah ee maaraynta, bogsashada, iyo ka hortagga dhaawacyada iyo naafada. Daaweynta jireed waxay isticmaashaa qalab aan fiicneyn si ay u caawiso hagaajinta guud ahaan shaqada jirka. Daaweynta jireed waxay diiradda saartaa:

  • Xanuun yaraynta
  • Horumarinta bogsashada
  • Soo celinta shaqada
  • Soo celinta dhaqdhaqaaqa
  • Fududeynta iyo la qabsiga dhaawac gaar ah.
  • Daawaynta sidoo kale waxay diiradda saartaa tababarka makaanigga jirka, jirdhiska, iyo fayoobida. (Hon, S. iyo al., 2021)
  • Iyadoo aan loo eegin da'da, shakhsiyaadka leh dhibaatooyinka dabacsanaanta iyo dhaqdhaqaaqa ayaa laga yaabaa inay ka faa'iidaystaan ​​la shaqaynta daaweeyaha jireed si ay uga caawiyaan inay ku soo noqdaan shaqadooda ugu fiicnayd.

Xaaladaha Daawaynta Jirku waxay kaa caawin kartaa daawaynta

  • Muruqyada murqaha iyo murqaha.
  • Dhaawacyada shaqada la xiriira.
  • Dhaawacyada dhaqdhaqaaqa soo noqnoqda.
  • Dhaawacyada ciyaaraha la xiriira.
  • Qoorta oo xanuunta.
  • Xanuunka dhabarka hoose.
  • Baxnaaninta neerfaha - istaroogga ka dib iyo laf dhabarta ama dhaawac madaxa.
  • Arthritis - hal ama dhowr kala goysyo.
  • Dhibaatooyinka dhaqdhaqaaqa.
  • Arimaha dheelitirka
  • Dhibaatooyinka jilibka, anqawga, iyo cagaha.
  • Dhaawacyada garabka, cududda, gacanta, iyo curcurka iyo dhibaatooyinka.
  • Jabka.
  • Shilalka sibbashada iyo dhaca iyo dhaawacyada kale.
  • Xaaladaha lafaha.
  • Daal joogto ah.
  • Daciifnimo dabadheeraad ah.
  • Qaboojinta iyo xoojinta ka hor iyo ka dib qalliinka.
  • Daryeelka nabarka sida nabarrada macaanka iyo kuwa aan bogsanaynin dhaawacyada dhaawaca ah ama qalliinka kadib.
  • Kahor – xilliga uurka iyo barnaamijyada umusha ka dib.
  • Waxbarashada jimicsiga iyo fayoqabka.
  • adkaysiga wadnaha oo liita.
  • Baxnaaninta wadnaha.
  • Dhibaatooyinka neefsashada.
  • Saxarada ama kaadiheysta oo aan ceshanayn.
  • Ka soo kabashada kansarka.

Shakhsiyaadka aan hubin inay u baahan yihiin ama ay ka faa'iidaysan doonaan daaweynta jireed waa inay kala hadlaan ikhtiyaarkooda dhakhtarka aasaasiga ah, bixiyaha daryeelka caafimaadka, ama khabiir si uu ugu hago jihada saxda ah. Dhaawaca Caafimaadka Chiropractic iyo Rugta Daawada Shaqada waxay diiradda saartaa waxa adiga kuu shaqeeya waxayna ku dadaalaysaa in ay wanaajiso jirka iyada oo loo marayo hababka cilmi-baarista iyo wadarta barnaamijyada fayoqabka. Isticmaalka hab isku dhafan, waxaanu ku daaweynaa dhaawacyada bukaanka iyo xanuunka daba-dheeraada iyada oo loo marayo qorshooyinka daryeelka shakhsi ahaaneed ee hagaajinaya kartida iyada oo loo marayo dabacsanaanta, dhaqdhaqaaqa, iyo barnaamijyada firfircoon ee shakhsi ahaaneed ee shakhsi ahaaneed si loo yareeyo xanuunka. Haddii daaweyn kale loo baahan yahay, Dr. Jimenez wuxuu la midoobay dhakhaatiirta sare ee qalliinka, dhakhaatiirta takhasuska leh, cilmi-baarayaasha caafimaadka, iyo bixiyeyaasha dhaqancelinta ee ugu sarreeya si ay u bixiyaan daaweynta ugu waxtarka badan.


Furitaanka Muhiimka ah


tixraacyada

Hon, S., Ritter, R., & Allen, DD (2021). Waxtarka Kharashka iyo Natiijooyinka Helitaanka Tooska ah ee Daaweynta Jirka ee Cudurrada Musculoskeletal Marka la barbar dhigo Dhakhaatiirta-Gelitaanka Koowaad ee Maraykanka: Dib-u-eegis Nidaamsan iyo Falanqaynta Meta. Daaweynta Jirka, 101 (1), pzaa201. doi.org/10.1093/ptj/pzaa201

Cunto Cunto Fudud Leh Habeenkii: Ku raaxaysiga Daawaynta Habeenka Dambe

Cunto Cunto Fudud Leh Habeenkii: Ku raaxaysiga Daawaynta Habeenka Dambe

Fahamka rabitaanka habeenkii ma ka caawin kartaa shakhsiyaadka sida joogtada ah wax u cuna habeenkii inay qorsheeyaan cunto qancisa oo doortaan cunto fudud oo nafaqo leh?

Cunto Cunto Fudud Leh Habeenkii: Ku raaxaysiga Daawaynta Habeenka Dambe

Cunista Habeenkii

Cunto fudud oo casho ah ka dib, habeenkiina wax la cuno waa wax caadi ah oo ma xuma; si kastaba ha ahaatee, cunto fudud si miyir leh ayaa kaa caawin karta inuu si dhab ah ugu raaxaysto oo uu u dhadhamiyo cuntooyinka fudud. Tixgeli qaar ka mid ah sababaha laga yaabo inaad u gaajooto ama aadan si buuxda u qanacsanayn cashada ka dib. Hagaajinta qiimaha nafaqeynta ee cuntooyinka fudud ee habeenkii waxay ka dhigi kartaa gaajada habeenka dambe shaqada si loo daboolo baahiyaha nafaqada. Sababaha caadiga ah waxaa ka mid ah:

  • Aan la kulmin dheelitirka nafaqo ee saxda ah xilliga cashada.
  • Aan si buuxda ugu qanacsanayn cashada.
  • Fuuqbax.

Profile-ka Macronutrient

Helitaanka qadarka saxda ah ee karbohaydraytyada, baruurta, iyo borotiinka inta lagu jiro cashada waxay udub dhexaad u tahay in la dareemo qanacsanaanta. Dadka waaweyni waxay u baahan yihiin 130g oo karbohaydrayt ah, 56g oo borotiin ah, iyo 3.7L oo biyo ah maalintii. Qadarka dufanka loo baahan yahay way kala duwan tahay, laakiin dufanka monounsaturated iyo polyunsaturated ayaa ah dufanka ugu caafimaadka badan ee la isticmaalo, taasoo ka caawinaysa jidhka inuu dareemo qanacsanaanta. Daraasado dhowr ah ayaa muujinaya in cunista borotiinka xilliga cuntada ay yareyso gaajada oo ay yareyso rabitaanka. (Kohanmoo, A. iyo al., 2020)

Casho Aan Ku Qanacsanayn

Sababta kale ee ashkhaastu wax u cunaan habeenkii ayaa ah in aanay ku qanacsanayn cashada. Cunista cuntooyinka dhergigu waxay ka caawin karaan maskaxda iyo jidhka inay dareemaan dhereg fiidkii oo dhan.

  • Qanacsanaantu waa dareenka ku qanacsanaanta cuntada.
  • Cuntooyinka ay ku badan tahay fiber-ka iyo dufanka caafimaadka qaba ayaa loo yaqaan inay caawiyaan soo saarista qanacsanaanta.
  • Marka jirku buuxo oo uu qanco, wuxuu soo saaraa hormoono muujinaya maskaxda ma jirto baahi loo qabo in la sii wado cunista.
  • Isku day inaad qorsheysato cuntooyin caafimaad leh oo runtii xiiso u leh in la cuno.
  • Samee wakhti aad ku kariso oo aad ku cunto cuntooyinka aad si dhab ah ugu raaxaysan karto.

fuuqbax

Mararka qaarkood, marka jirku fuuqbaxo, waxaa ku adkaan karta inuu kala saaro haraadka iyo gaajada. Natiijo ahaan, qaar ayaa laga yaabaa inay wax cunaan falcelinta fuuqbaxa. Tani mar walba ma xuma, sida cuntooyinka qaarkood, gaar ahaan cuntooyinka biyaha hodanka ku ah sida qaraha iyo miraha kale, ay ku siin karaan fuuq. Laakiin mararka qaarkood, ashkhaastu ma oga inay si khaldan u akhrinayaan haraadka jidhkooda, oo waxay gaadhaan cunto kasta. Wali waa fuuqbaxsan yihiin, sidaas darteed way sii cunayaan. Haddii gaajo ay sii socoto cashada ka dib, cab koob biyo ah oo sug 20 daqiiqo si aad u aragto haddii taasi saameynayso gaajada.

Kordhi Nafaqada

Cunto fudud oo habeenkii ah ma xuma, laakiin waa caqli-gal in la qorsheeyo si loo hubiyo in jidhku helo dheelitirka saxda ah ee nafaqooyinka.

Ku Qanci Damacyada

Kuwo badan ayaa raba wax macaan ka dib cashada ama ka dib. Cunista cuntooyinka caafimaadka leh ee qanciya rabitaanka ayaa kaa caawin doona kicinta hormoonnada jidhka u sheegaya in uu dhammeeyey cunista. Jeceshahay ilaali miraha iyo khudaarta si aad u hesho qaniinyo degdeg ah si aad u hesho xoogaa macaan iyo fiber. Khudaarta sida basbaaska gambaleelka cas iyo dabacasuhu waxay bixiyaan macaan iyo cuncun waxayna noqon karaan kuwo lagu qanco. Mid ka mid ah basbaaska cas ee yar ayaa bixiya 100% fitamiin C ee maalinlaha ah ee lagu taliyay 20 kalori. (Waaxda Beeraha ee Maraykanka. Adeegga Cilmi-baarista Beeraha. 2018)

Cuntooyinka Hurdada Kor u qaada

Cuntooyinka la doortay waxay saamayn karaan hurdada. Miraha oo dhan, walnuts, jeeriga, iyo kiwi waxay kordhiyaan serotonin waxayna yareeyaan hormoonka walaaca cortisol. Karbohaydraytyada isku dhafan waxaa ku jira melatonin, hormoon ka mas'uul ah dareenka hurdada. Cunto fudud oo ah hadhuudh dhan waa doorasho caafimaad leh ka hor intaadan seexan. (Nisar, M. et al., 2019) Cilmi-baarisyada qaar ayaa muujinaya in shukulaatada madow ay hodan ku tahay magnesium waxayna gacan ka geysan kartaa kor u qaadida hurdo qoto dheer. Si kastaba ha ahaatee, waxa kale oo ku jira kafeyn, taas oo joojin karta hurdada. Haddii shukulaatada mugdiga ah ay tahay mid la jecel yahay, hubi inaad wakhti hore u cuntid fiidkii.

Jadwalka Habeenka ee Beddelka ah

Dadka qaarkood waxay wax ku cunaan caajisnimada habeenkii. Si taas loo xakameeyo, shakhsiyaadka qaybtan ku jira waa inay beddelaan hawlahooda caadiga ah. Halkan waxaa ah dhowr tilmaamood oo kaa caawinaya hagaajinta caadooyinka habeenkii.

Hawlaha Casho-Cashada ka dib oo caafimaad qaba

  • Si degdeg ah u soco casho ka dib. 10 illaa 20 daqiiqo ayaa ku caawin kara, maadaama dhaqdhaqaaqa jireed uu tilmaamayo ka beddelka cashada oo loo beddelayo waxqabadyada kale ee fiidkii.
  • Waxa kale oo ay jidhka siinaysaa fursad uu ku dareemo dareenka buuxa.
  • Hiwaayadaha iyo nashaadyada kale ee meditative-ka fudud ayaa kaa caawin kara in maskaxda laga saaro cuntada.

Si miyir leh u daawo TV

  • Shakhsiyaad badan ayaa wax badan cuna habeenkii sababtoo ah cunto fudud ayaa socon karta oo ka socon karta telefishinka hortiisa.
  • Isticmaal xeelado cunto fudud oo caqli leh oo caafimaad leh sida xakamaynta qaybta.
  • Xusuusnow inaad cabto biyo inta u dhaxaysa cunto fudud.
  • Fir fircoonow - hawlo fudud ama waxqabadyo markaad daawato TV-ga waxay kaa caawin kartaa inaad iska ilaaliso cunista xad dhaafka ah.

Naso oo seexo

  • Hurdo ku filan oo aan la helin ayaa lala xiriiriyay rabitaanka cuntada oo kordhay. (Hibi, M. iyo al., 2017)
  • Samee dhaqdhaqaaqyo lagu dhiirigelinayo nasashada.
  • Dareenku waxay kaa caawin kartaa inay dejiyaan maskaxda iyo jidhka.
  • Tixgeli inaad goor hore seexanto.

Isticmaalka hab isku dhafan, Dr. Jimenez's Functional Medicine Team waxay rabeen inay soo celiyaan caafimaadka iyo shaqada jidhka iyada oo loo marayo Nafaqada iyo Fayo-qabka, Daawooyinka Shaqada, Acupuncture, Electro-Acupuncture, iyo borotokoolka Daawooyinka Isboortiga. Waxaan diirada saareynaa waxa u shaqeeya shaqsiga iyadoo loo marayo habab la baaray iyo wadarta barnaamijyada fayoobida.


Cunista Xaqa si aad u Wanaagsanaato


tixraacyada

Kohanmoo, A., Faghih, S., & Akhlaghi, M. (2020). Saamaynta isticmaalka borotiinka muddada-gaaban iyo muddada-dheer ee rabitaanka cuntada iyo rabitaanka-habaynta hormoonnada caloosha iyo mindhicirka, dib-u-eegis nidaamsan iyo falanqaynta-maskaxda ah ee tijaabooyinka la kantaroolo ee la kala soocay. Physiology & habdhaqanka, 226, 113123. doi.org/10.1016/j.physbeh.2020.113123

Waaxda Beeraha ee Maraykanka. Adeegga Cilmi-baarista Beeraha. FoodData Central. (2018). Basbaaska, macaan, cas, ceeriin. Laga soo celiyay fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/170108/nutrients

Nisar, M., Mohammad, RM, Arshad, A., Hashmi, I., Yousuf, SM, & Baig, S. (2019). Saamaynta Qaadashada Cunnada ee Qaababka Hurdada ee Ardayda Caafimaadka. Cureus, 11 (2), e4106. doi.org/10.7759/cureus.4106

Hibi, M., Kubota, C., Mizuno, T., Aritake, S., Mitsui, Y., Katashima, M., & Uchida, S. (2017). Saamaynta hurdada gaaban ee kharashka tamarta, heerkulka jidhka ee xudunta u ah, iyo rabitaanka cuntada: tijaabo isdhaafsi aan kala sooc lahayn oo bini'aadam ah. Warbixin cilmiyeed, 7. doi.org/10.1038/srep39640

Xeeladaha Aqoonsiga Naafonimada ee Rugta Lafo-jileeca

Xeeladaha Aqoonsiga Naafonimada ee Rugta Lafo-jileeca

Sidee xirfadlayaasha daryeelka caafimaad ee kiliniga loo yaqaan 'chiropractic clinic' u bixiyaan hab kiliinig ah oo lagu aqoonsanayo naafonimada shakhsiyaadka xanuunka qaba?

Hordhac

 

Maqaal kasta oo aad akhrido oo ku saabsan xadgudubka mukhaadaraadka ee kalkaaliyayaasha caafimaadku waxay hubaal ahaan ku celin doonaan sheegashooyinka ay sameeyeen Ururka Kalkaaliyeyaasha Maraykanka, kaas oo dhigaya, si waafaqsan dadweynaha, 10% kalkaalisooyinka, ama mid ka mid ah tobankii ama qiyaastii 300,000 Kalkaaliyeyaasha ka diiwaangashan United Dawladaha, waxay ku tiirsan yihiin daroogooyinka nooc ka mid ah. Naafanimada nooc kasta oo ay tahay shaqada, gaar ahaan haddii ay ka timid si xun u isticmaalka walaxda ama isticmaalka, waxay saameyn xun ku yeelan kartaa kalkaalisada iyo xirfadda kalkaalinta sababo dhowr ah dartood. Saxnaanta, saxnaanta, awoodda fikirka muhiimka ah, iyo u fiirsashada ayaa lagama maarmaan u ah xirfadda kalkaalinta. Sababtoo ah khaladaadka ama shilalka ayaa dhici kara, awood la'aan kasta oo lagu bixin karo awoodahaan waxay gelinaysaa bukaanka, dadka la shaqeeya, iyo kalkaalisada halis. Intaa waxaa dheer, dadku waxay u arkaan kalkaaliyayaasha inay yihiin kuwo la aamini karo, la isku halayn karo, oo daacad ah. Naafanimadu waxay dhaawici kartaa aragtidaas, gaar ahaan haddii ay keento aalkolo ama daroogo. Qaybaha soo socda, waxaanu ku baari doonaa liidasho, sababaheeda, iyo waajibaadyadaada anshax iyo sharci haddii aad aaminsantahay in qofka kula shaqeeya uu daciif yahay. Maqaalka maanta waxa uu diiradda saarayaa habka kiliinikada ee lagu aqoonsanayo naafanimada goob caafimaad. Waxaan kala hadalnaa bixiyeyaasha caafimaadka ee laxidhiidha shahaado kuwaas oo xoojiya macluumaadka bukaankeena si loo qiimeeyo arrimaha xanuunka u eg ee ay la kulmaan. Waxa kale oo aanu ku wargelinaa oo aanu ku hagaynaa bukaanka daawayn kala duwan waxaanuna waydiinaynaa su'aalo qalafsan oo la xidhiidha bixiyeyaasha caafimaadka si ay u mideeyaan qorshe daawaynta la habeeyey. Dr. Jimenez, DC, waxa ku jira macluumaadkan adeeg akadeemiyadeed ahaan. Afeef.

 

Qeexitaanka Naafanimada

Qeexida aasaasiga ah ee naafanimadu waa "Xaaladda la dhimay, la wiiqay ama la dhaawacay, gaar ahaan maskaxiyan ama jir ahaan" ("Naafo," iyo") Waxaad arki doontaa in tani ay tahay kaliya sharaxaad xaalad ahaansho iyo in aan sabab la sheegin. Tani waa natiijada tirada badan ee sababaha suurtagalka ah. Iyadoo sababaha qaar laga yaabo inay fudud yihiin in la caddeeyo, qaar kalena ma dhici karto. Sidaa darteed, waxaa muhiim ah in la aqoonsado oo la tixgeliyo macnaha guud iyo sababta, haddii la yaqaan, marka laga hadlayo itaaldarrada. Dadka naafada ah ee nagu xeeran kalkaaliyayaal ahaan waa: Waa bukaannadayada. Waxay ku sugan yihiin xaalad la dhimay, daciiftay, ama dhaawacantay, in kastoo laga yaabo inay u nugul yihiin cudur ama dhaawac. Si la mid ah, jirro ayaa wax u dhimaysa haddii aad ku shaqeysay shaqo qabow oo daran. Calaamadaha lagu dareemo gaabiska, fikirka daciifka ah, iyo dib u eegista shaqadaada si isdaba joog ah ayaa ah tusaalooyin liidasho oo goob caafimaad ah.

 

Cudur ama dhaawac ayaa laga yaabaa inuu yeesho cawaaqibyo kala duwan waxayna saameeyaan sida ugu wanaagsan ee aad u gudato shaqadaada heerar kala duwan, laakiin marka heerka naafadu sii korodho, sidaas oo kale fursadda aad qalad samayn karto. Badbaadada adiga iyo kuwa kugu xeeran, oo ay ku jiraan bukaanadaada iyo dadka aad wada shaqeysaan, ayaa si aan ka soo horjeeda ula xiriirin heerkaaga naafanimada. Adiga, bukaanadaada, iyo dadka kula shaqeeya aad ayaad u badnanaysaan badqabka marka waxqabadkaagu uu si xun u saameeyo. In kasta oo ay kalkaaliyayaashu og yihiin in bukaannadu ay nugul yihiin sababtoo ah si uun baa loo dhibay. Waxaan sidoo kale ognahay in naafadu ay kuu sahli karto inaad qalad sameyso. Waxaad tahay qof mas'uul ah oo waligaa ma shaqayn doontid haddii naafanimadaadu ay aad u daran tahay oo khatar gelin karta bukaannadaada. Si kastaba ha ahaatee, ka waran haddii qofka la shaqeeya uu naafo yahay? Waxaaba ka sii daran, ka waran haddii aad u malaynayso in ay si uun is-dhimatay? Sidee u socotaa? Ma la hadashaa? Ma wargelisaa qof kale? Ma rajaynaysaa in aanay wax xun dhicin oo iska illowdo?

 

Ilaalinta badbaadada bukaanka ayaa ah mudnaanta koowaad ee kalkaaliyayaasha shaqada. Waa mas'uuliyaddaada inaad ogaato waxaad samayn lahayd iyo sida loo sameeyo haddii saaxiibkiis ay u muuqato in la saameeyay. Laakiin si taas loo gaaro, waa inaad awood u yeelatid inaad ogaatid naafonimada adiga iyo dadka kale labadaba. Shuruudaha warbixinta maamulka iyo kuwa loo baahan yahay waa in lagu ogaadaa. Waxaad sidoo kale u baahan tahay inaad ka warqabto cawaaqibka suurtagalka ah ee naftaada haddii aadan waxba samayn.

 

Sababaha Naafanimada

Waxaa laga yaabaa inaad u maleyso inaan ka wada hadlayno isticmaalka maandooriyaha isla marka aad maqasho ama aad akhrido odhaahda liidasho ee goobta shaqada. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira sababo kale oo suurtagal ah oo aan ka ahayn khamriga ama si xun u isticmaalka maandooriyaha, iyo natiijada gebogebada khaldan waxay badanaa keeni kartaa natiijooyin aan la filayn. Loogama baahna inaad eegto ama go'aamiso waxa keenaya naafanimada muuqata ee saaxiibkaa. Taasi waa hawsha dadka kale. Waa in aad aqoonsatid tilmaamayaasha naafada oo aad qaaddo tallaabada saxda ah. Mid ka mid ah waxyaabaha ay tahay inaad tixgeliso ka hor intaadan u soo sheegin qof kula shaqeeya qabatinka maandooriyaha waa inaad markhaati ka tahay naafonimo dhab ah iyo haddii kale. Qof kastaa waxa uu leeyahay dareen xanuun, xanaaq, ama kacsanaan. Xitaa haddii aan laga yaabo inaynaan waxtar u yeelan sidii caadiga ahayd, wax ku saabsan waxqabadkayaga ma jiro qof khatar gelinaya, mana dhacdo marar badan. "Naafanimada nidaamka daryeelka caafimaadka waxaa lagu qeexaa awood la'aanta ama soo socota awood la'aanta in lagu dhaqmo, taas oo loo qaybiyey laba qaybood oo saameyn kara labadaba xirfadlaha iyo bukaanka" (Baldisseri, 2007). Hadalkani wuxuu meesha ka saarayaa xaaladii hore ee laga yaabo inaad si tartiib tartiib ah ugu dhaqaaqdo hargab daran dartiis.

 


Saamaynta Dawaynta Waxqabadka ee Ka Baxsan Wadajirka- Fiidiyowga


Farqiga udhaxeeya Naafada & Maalinta Xun

"Naafanimada waxaa lagu gartaa karti la'aanta in lagu fuliyo waajibaadka xirfadeed iyo mas'uuliyadaha si macquul ah oo waafaqsan heerarka kalkaalinta." Inaad haysato maalin xun waxay saamayn kartaa niyadda qofka iyo socodka shaqada. Mararka qaarkood, dareenka daciifka ah ee ah in qof uusan naftiisa ahayn ayaa horseedda daahfurkan. Saaxiibadu waxay la kulmi karaan niyad-jab ama cabsi. Kormeerayaashu waxay ogaan karaan kororka tirada cabashooyinka laga soo gudbiyay shaqaalaha ama kuwa ay wada shaqeeyaan ee ka dhanka ah qofkaas. Nidaamyada habdhaqanku waxay soo jeedinayaan arrimo jira waxayna u horseedi karaan horumarinta keenista khaladaadka caafimaadka. Khaladaadka caafimaad ee ururada daryeelka caafimaadku waxay abuuri karaan dhibaato caafimaad oo halis ah oo khatar gelin karta badbaadada bukaanka. (Rodziewicz iyo al., 2024). Ka hor inta aan la baadhin qaababkan, aan tixgelinno qaar ka mid ah sababaha suurtagalka ah ee aan ka ahayn daroogada ama si xun u isticmaalka walaxda taas oo gacan ka geysan karta hoos u dhaca hababka khatarta ah ee hawlaha kalkaalinta.

 

Tababbarka & Waxbarashada Waxbarasho

Dhaqdhaqaaqyada khatarta ah ee qofka la shaqeeya waxay ka dhalan karaan tababar ku filan, aqoon, ama jihayn goobta shaqada ee hadda jirta. Tani waxay si gaar ah u ansaxaysaa kalkaaliyayaasha iyo kalkaaliyayaasha caafimaad ee dhawaan shatiga haysta ee ka wareegaya hal goob oo u guuraya goob kale. Kalkaaliyaasha tababarka dib u soo kabashada ayaa laga yaabaa inay u baahdaan inay aad ugu kalsoonaadaan sida wax loo qabto ama waxay u baahan yihiin in la baro waxka bedelka la soo jeediyay ee siyaasada ama nidaamyada. Tababarka soo-celinta waxa kale oo laga yaabaa inuu la kulmo mucaarad ama isbeddel oo u baahan inuu noqdo mid guuleysta. Haddii kalkaalisada aysan dooneynin inay aqoonsato in aqoontooda ama awoodooda aysan gaarsiisneyn heerkii, cilladaha waxbarashadu waxay u muuqan karaan kuwo daciif ah. Waxa laga yaabaa inay ku qaataan wax ka badan kalkaaliyayaasha kale inay qabtaan shaqooyinka, iyo tilmaamayaasha kale. Malo-awaal khaldan oo ku saabsan habka ugu macquulsan ama habka saxda ah ee hawsha loo dhammeeyo waxay u horseedi kartaa khaladaad dhinaca kalkaalisada ah. Taas beddelkeeda, waxay noqon karaan kuwo aad ugu nugul dhaleeceynta oo ay isku dayaan inay ilaashadaan degenaanshahooda iyagoo ku adkaysanaya inay karti u leeyihiin.

 

Jirrada Jirka

Waxaan mar hore ka hadalnay arrinta ku saabsan iskudayga inaad shaqeyso markaad hargab xun leedahay. Badideenna, waa la og yahay waayo-aragnimada jirro yar ama infekshan nagu celinaya. Hase yeeshee, korodhka xaaladaha daba-dheeraada waxay sidoo kale u horseedi karaan maalmo waxqabad xumo. Sida xanuuno kale oo badan, sonkorowga, iyo arthritis-ku waxay ku keeni karaan qof inuu dareemo wax ka yar 100% naftooda maalmo gaar ah. Waxaa muhiim ah in la xasuusto in laga yaabo inaadan xitaa ka warqabin in qofka kula shaqeeya uu leeyahay xanuunadan. Si aad u rabto magac ka wanaagsan ama ka haboon oo lagu hoos galiyo tan, hubi in qofka aad ku eedayso in uu daroogo isticmaalay aanu uur lahayn ka hor inta aanad hore u socon. Dabiici ahaan, tani waa liis qayb ah dhammaan sharraxaadaha jireed ee suurtagalka ah. Waa xasuusin saaxiibtinimo oo kaliya in la tixgeliyo fursadda kalkaalisada aan karti lahayn ay jir ahaan u xanuunsan karto.

 

Dhaawac Jireed

Sida xaaladaha caafimaadka, dhaawacyada ayaa sidoo kale caqabad ku noqon kara kartida qofku u leeyahay inuu wax ka qabto shaqada. Inkasta oo ay aad ugu dhowdahay inay jiraan calaamado muuqda oo dhaawac ah-sida dhutin ama dhaqdhaqaaq kale oo aan dabiici ahayn, gobollo faashad leh, ama isticmaalka ul lagu socdo ama qalab kale oo farsamo-tani mar walba xaaladdu maaha. Qofka dhabarka dhabarka u saaran yahay ama nooc ka mid ah dareemaha xannibaadda ayaa isku dayi kara inuu qariyo raaxo-darradooda iyo xadkooda.

 

Cadaadiska & Daalka

Maadaama ay caadi tahay in sababahan ay wadajir u dhacaan ama mid ka mid ah uu muujiyo calaamad ka mid ah kan kale, waxaa loo arki karaa inay yihiin sabab wadareed. Waxa kale oo laga yaabaa inay noqdaan natiijada dhacdooyinka ka baxsan goobta shaqada, gudaha goobta shaqada, ama labadaba. Qof dhawaan soo maray furriin ama qof ah daryeelaha aasaasiga ah ee qaraabo aad u xanuunsan oo guriga jooga waa laba tusaale. Labada xaaladoodba waa kuwo aan wanaagsanayn, laakiin ka waran haddii arrimahan ay ka dambeeyaan dhibaatooyinka dhaqaale? Labadaba welwelka arrintan ku saabsan iyo isku dayga in ay ku shaqeeyaan isbeddello badan oo ay ugu wacan tahay caqabadaha dhaqaale waxay dhaawici karaan awooddooda hurdo. Qofka xaaladahan ku jira si fudud ayuu nafsiyan iyo jidh ahaanba u daali karaa si degdeg ah. Marka loo eego shaqsiyadooda, sidoo kale lama maqli doono in asxaabtooda ay miyir beelaan dhibaatooyinkan. Haddii kale, sababtu waxay noqon kartaa mid toos ah sida walbahaarka shaqada, taasoo keenta gubasho iyo hoos u dhac ku yimaada dhiirigelinta. Gubashada iyo ku qanacsanaanta shaqada waa, dhab ahaantii, "caado ku dhex leh xirfadda kalkaalinta" (Van Bogaert iyo al., 2017)

 

Xanuunka maskaxda

Inkasta oo kalkaaliyayaashu ay jecel yihiin inay naftooda u maleynayaan inay yihiin kuwo adkeysi leh oo aan saameyn ku yeelan xaaladaha dadka kale ay u arki karaan daciifnimo, runta ayaa ah inaan u nugul nahay arrimaha caafimaadka maskaxda sida walaaca iyo niyad-jabka, iyo sidoo kale cilladaha isticmaalka daroogada, sababo badan oo isku mid ah. . Takhasusyada kalkaalisada qaarkood, waxaanu la shaqaynaa bukaanada dhimanaya mar walba—malaha xataa dhimashada dhallaanka-ama waxaanu aragnaa natiijooyin naxdin leh oo ka yimaada shilalka rabshadaha ama shilalka. Xaaladahan oo kale ayaa laga yaabaa inay u adeegaan horudhac u ah cudurrada sida Xanuunka Walaaca Cadaadiska Kadib (PTSD). Kalkaaliyayaasha ma aha kuwa sarsare ama supermen-mar labaad, kuwani waa dhawr tusaale. Xirfadlayaasha daryeelka caafimaadka ayaa laga yaabaa inay saameyn ku yeelato haddii ay saameyn ku yeelato dadweynaha ballaaran.

 

Isticmaalka Maandooriyaha

Maandooriyaha maandooriyaha ayaa laga yaabaa inuu yahay kan ugu raagaya uguna waxyeellada badan shakhsiga, xarunta, iyo xitaa xirfadda, xitaa haddii aysan daruuri ahayn in ka badan sababaha hore loo tilmaamay ee naafanimada. Xadgudubka maandooriyuhu uma badna inuu iskii u tago muddo ka dib iyada oo aan gargaar laga helin asxaabta iyo madaxda sare, si ka duwan xaaladaha caafimaad ama dhaawacyada. Tani macnaheedu maaha in wax ka qabadka sababaha kale ee daciifka ah ay tahay mid aan loo baahnayn ama ay tahay in laga fogaado. Haddii aadan dhaqmin marka shay la mid ah xanuunka dhabarka hoose uu yahay sababta naafanimada, waxaad ku dambayn kartaa la qabatinka xanuunka baabi'iyaha marka ugu horeysa. Waxa ku jira ururinta mawduucan hoos timaada naafanimada ay keentay si xun u isticmaalka ama isticmaalka dheeraadka ah ee daawooyinka loo qoray iyaga ama kuwa kale. Naafadu waxay inta badan la xiriirtaa dhibaatooyinka soo raaca ee isticmaalka xad dhaafka ah ama xad dhaafka ah. Isla mar ahaantaana, waxay sidoo kale marmar ka soo bixi kartaa dhacdooyinka xunxun ee la xidhiidha qiyaasaha caadiga ah, sida lallabbo, hurdo, ama dawakh. Isticmaalka ama si xun u isticmaalka "daawoyinka waddooyinka" ama walxaha aan dhakhtar qorin sida methamphetamine, ecstasy, ama xashiishadda. Si xun u isticmaalka ba'an ama joogtada ah ama isticmaalka khamriga. Kalkaalisada waxaa laga yaabaa inay si ba'an u sakhraansan tahay ama ay la kulmeyso rafaad daran, laakiin labada xaaladoodba waxay caqabad ku noqon karaan awoodeeda. Isticmaalka joogtada ahi waxa kale oo uu keeni karaa xanuuno jidheed ama garasho-xumo ka dhigaysa in ay ku adkaato kalkaalisada in ay qabato heer aad u sarreeya. Mar haddii is-qeexidda kalkaalisada oo dhami ay inta badan xuddun u tahay shaqadooda kalkaaliye ahaan, gelitaanka xadgudubkooda ama qabatinka ay ku hayaan goobta ay ka shaqeeyaan ayaa inta badan calaamad u ah inta uu jirradoodu u kobcay.

 

Sababtoo ah shaqaalaha caafimaadku waxay aqoonsadaan safkooda shaqada, caddaynta cudurku waxay mararka qaarkood tilmaamaysaa marxaladda dambe ee jirrada. Arrimaha goobta shaqadu caadi ahaan waa marxaladda ugu dambeysa ee wareegga hoose, iyo marka cudur la ogaado, dadka la shaqeeya si joogto ah ayay u yaaban yihiin "(Waaxda Caafimaadka ee Gobolka Washington, 2016, p.6). Marka naafanimada marka hore lagu arko shaqada, dadka la shaqeeya iyo madaxda ayaa laga yaabaa inay diidaan ama yareeyaan arrinta, iyagoo bixinaya cudurdaar ama iska ilaalinta iska hor imaadka iyadoo la rajeynayo in arrintu si qarsoodi ah u baabi'i doonto.

 

Arrimaha Khatarta Gaarka ah ee Kalkaaliyaasha

Suurtagalnimada in uu yeesho cillad isticmaalka maandooriyaha waxaa saameeya arrimo kala duwan, oo ay ku jiraan dhaxalka, barbaarinta, cadaadiska waalidka iyo asaagga, iyo wixii la mid ah. Si kastaba ha ahaatee, u shaqaynta kalkaaliye ahaan waxay soo bandhigaysaa dhowr arrimood oo khatar ah oo aan ku jirin shaqooyinka kale. Qodobada halista ugu weyn ee saacada ay kalkaaliyayaashu kula macaamilaan xarunta daryeelka caafimaadka waa:

  • Access
  • Aragtida
  • Stress
  • Waxbarasho la’aan (Xakiim, 2023)

 

Helitaanka & Aragtida

Daawooyinka sharciga ah ee lagu helo warqad dhakhtar waxay u badan tahay in ay isticmaalaan kalkaaliyayaasha caafimaadka marka loo eego dadweynaha caadiga ah, inkasta oo cilladaha isticmaalka maandooriyaha aysan saameyn ku yeelan kalkaaliyeyaasha si ka badan dadweynaha guud. Sharaxaadku waa in kalkaaliyayaashu ay qabtaan daawooyinkan maalin kasta, xitaa iyada oo aan warqad dhakhtar loo qorin. Tan, waxaan ku darnaa aqoontayada maamulka daawada, isticmaalka, iyo qiyaasta waxaanan ka shaqeynaa goob ay ka muuqato faa'iidooyinka isticmaalka daawadu. Tani waxay tusinaysaa in aynu isku kalsoonahay awooddeena si aan u baadho una daaweyno nafteena iyo in aan awood u leenahay in aan wax ka qabano daawooyinkan.

 

Stress

Qaar ka mid ah calaamadaha muujinaya in dhammaan kalkaaliyayaasha caafimaadku ay mararka qaarkood qayb ka yihiin arrimaha walaaca ee sababay inay daciifaan waxaa ka mid ah:

  • Isbedelada la dheereeyey
  • Shaqo culus
  • Maqnaanshaha shaqaalaha
  • Bukaannada aadka u degdega ah iyagoo is dejinaya duruufo dareen daran. 

Kuwaas oo loo malaynayo inay si fiican u yaqaanaan dhammaan kalkaaliyayaasha caafimaadka oo mararka qaarkood loo aanayn karo culayska doorka. Dhammaantood waa qayb lagama maarmaan ah oo ka mid ah xariiq shaqo oo aad u baahan. Jadwalka shaqada oo keliya ayaa muujiyay xidhiidh faa'iido leh oo la leh isticmaalka maandooriyaha. Xanuunka ama hurdo la'aanta ka dib isbeddelka baahida ayaa ah mid caadi ah waxayna badanaa u adeegaan sida caddaynta asaasiga ah ee qaadashada daawada si looga caawiyo xanuunka iyo xanuunka, kor u qaadida nasashada, ama hurdo la'aanta.

 

Waxbarasho la'aan

Halkan, ereyga "waxbarasho la'aan" macnaheedu maaha jaahilnimada daroogada. Sidaan horay u soo sheegnay, ma jirto wax waxbarasho yaraan. Maya Marar badan, xirfadlayaasha daryeelka caafimaadku ma awoodaan inay aqoonsadaan calaamadahan iyo tilmaamayaasha naftooda iyo dadka kaleba. Xitaa haddii ay aqoonsadaan iyaga, dhaleecayntu waxay ka dhalataa macluumaad la'aan ku saabsan cilladahan - gaar ahaan haddii bukaanku yahay shaqaale daryeel caafimaad - sababtoo ah waxaan u haynaa xirfadlayaasha daryeelka caafimaadka - oo ay ku jiraan nafteena - heerar ka sarreeya marka loo eego shaqaalaha aan daryeelka caafimaadka ahayn.

 

Aqoonsiga Calaamadaha

Marka kalkaalisada lagu qabto iyada oo isticmaalaysa maandooriyaha ama aalkolada shaqada, habka ugu habboon ee ficilka maalmahan waa caawimo iyo daawaynta halkii degdeg loo joojin lahaa. Fikradda ayaa ah in kalkaalisada ay ugu dambeyntii awoodi doonto inay ku laabato shaqada ka dib daawaynta iyo baxnaaninta. Si kastaba ha ahaatee, faragelinta hore waa qayb muhiim ah oo ka mid ah istaraatiijiyadan. Sidaan horey u soo sheegnay, isticmaalka maandooriyaha ayaa laga yaabaa inuu u baahdo inuu sii socdo in muddo ah ka hor inta aysan muuqan calaamadaha liidashada shaqada. Sidaa darteed, raadinta natiijo guul leh, waqtiga laftiisa ayaa noqda khatar. Way ku habboon tahay in aan nafteena xusuusinno in ku-takri-falka maandooriyuhu uusan ahayn sharraxaadda kaliya ee daciifnimada marka aan baarno qaar ka mid ah tilmaamayaasha in isticmaalka maandooriyuhu uu keeni karo. Iyadoo loo eegayo badbaadada bukaanka iyo shaqaalaha, faragelinta ayaa loo baahan yahay iyadoon loo eegin sababta. Raadinta isbeddellada habdhaqanka ama isbeddelka laga bilaabo gundhigga halkii ay ka ahaan lahayd waxqabadyo gaar ah ayaa laga yaabaa inay faa'iido badan tahay. Ka dib oo dhan, waxaynu wada ognahay in kalkaalisada aan xirfad lahayn laakiin had iyo jeer u muuqday mid qasan ama u dhaqdhaqaaqa si tartiib tartiib ah marka loo eego kuwa kale marka uu dhamaystirayo hawlaha. Waxaa laga yaabaa inay tahay dookh shaqsi, laakiin haddii kalkaalisada u muuqan jirtay mid si fiican u labisan oo wax soo saar leh ay si lama filaan ah u bilowdo inay ku dhaqdo caajisnimo iyo taxadar la'aan, waxaa laga yaabaa inay jirto arrin qoto dheer oo gacanta ah.

 

Dhanka kale, waxaa xusid mudan haddii kalkaalisada, oo had iyo jeer ahaa mid caajis ah oo caajis ah, laakiin had iyo jeer ku sii jirta xuduudaha la aqbali karo, ay si lama filaan ah u noqoto mid aan la aqbali karin ama aad u gaabis ah oo qas ah. Si kastaba ha ahaatee, isbeddelka muuqda ayaa laga yaabaa inuu ka baxsan yahay xaaladda labbiskooda. Xitaa qof sida caadiga ah kor u kacay wuxuu u ekaan karaa niyad-jab, neerfsan, ama cabsi. Shakhsiga caadiga ah ee aamusan waxa uu u muuqan karaa mid firfircoon, hadal badan, iyo mid weyn. Waxa kale oo suurtogal ah in qofka xishoodka ahi uu gooni isu taago si ka badan sidii caadiga ahayd, ama qofka caadiga ah ee hadalka iyo fir-fircooni uu noqdo mid ka hadal badan oo ka firfircoon inta caadiga ah. Xusuusnow in habdhaqanku uu ka muhiimsan yahay xaalado badan marka loo eego isbeddelka tilmaamaya dhibaatada. Waxay la mid tahay hubinta ka leexashada cadaadiska dhiigga ee caadiga ah ama heerkulka sida calaamad arrin. Tilmaamaha dheeraadka ah ee isbeddelka ee lagu ilaalinayo waxaa ka mid ah: 

  • Niyad jabka 
  • Xasillooni la'aan
  • daansan
  • Oohin ama qosol aan habboonayn
  • Shakiga ama aad u nugul dhaleeceynta.
  • Dabacsanaan ama u hoggaansanaan xad dhaaf ah oo habraacyada marka aan loo baahnayn.
  • Jahawareer, ama xusuusta xun

Marka ay timaado waxqabadka shaqada, waxaad ilaalin kartaa waxyaabaha soo socda:

  • Kor u kaca daahitaanka iyo maqnaanshaha, gaar ahaan marka ay raacaan hannaanka.
  • Sharaxaad qariib ah oo ku saabsan maqnaanshaha
  • hakadyo dheer ama ka badan oo joogto ah 
  • Maqnaanshaha aan caadiga ahayn ee goobta shaqada, 
  • Markii hore, hawlaha caadiga ah waxay u baahnaayeen waqti dheeraad ah.
  • "Gaban-gaab" aan caadi ahayn ama shaki leh oo loo isticmaalo hawlgallada ma ilaalinayaan heerka daryeelka ee la filayo. 
  • Marka tayada ama nuxurka jaantusku noqdaan kuwo xishood badan ama gaar ah, waxaa jira khaladaad iyo dayacaad weyn. 
  • Kor u kaca cabashooyinka ama cabashooyinka kalkaalisada. 

Mid kasta oo iyaga ka mid ah ayaa tilmaamaya arrin suurtagal ah. Waxay noqon karaan kuwo si cad u muuqda ama qariib ku ah inay ku siiyaan aragtida ah in wax maqan yihiin. Waxa laga yaabaa inaad dareento inay isticmaalayaan nadiifiyaha neefsiga, reexaanta, ama xanjada si ka badan sidii hore. Waxa laga yaabaa inay si ka badan sidii caadiga ahayd u ​​aamusaan ama soo bandhigaan hadal si hoose loo joojiyay aamusnaan dheer iyagoo eegaya jawaabtooda. "Ardaygoodu miyay cidhiidhi galeen (ama balaadhiyeen)?" ama "khamrigaas miyaa aan ursaday?" waa su'aalo aad is waydiiso markaad baxdo. Kalkaaliyaal ahaan, waxa laga yaabaa inaan helno hunches ama dareen. Awoodeena dhalanteedka ah ee aan ku ilaalinayno natiijooyinka ka soo baxa tababarkeena ballaaran iyo dareenkan ayaa had iyo jeer ku saleysan indho-indheyn aan sameyno si miyir la'aan ah. Haddaba, fadlan ha iska indha tirin. Inkastoo ay tahay inaadan iska indha tirin, waa inaadan u aqbalin injiil ahaan.

 

Weecinta daroogada

Helitaanka dawada la doortay waxa laga yaabaa in lagu xaddido kalkaalisada qaba cillad isticmaalka maandooriyaha marka aanay shaqaynayn. Tani waxay noqon kartaa sababo kala duwan, sida xaqiiqda ah in qoyskooda aan hadda loo qorin daawadaas gaarka ah, dhakhtarkooda ama farmashiistaha oo noqda shaki, ama sababo kale. Waxay had iyo jeer isku dayaan inay kabaan ka helitaan shaqadaas xaaladdan oo kale. Waxayna kalkaalisadu u baahan doontaa inay hal-abuur yeelato si ay u qariso dhaqankan iyadoo ay ugu wacan tahay taxaddarrada meesha yaalla, gaar ahaan marka ay timaaddo walxaha la mamnuucay.

Tilmaamayaasha digniinta ah ee loo baahan yahay in la tixgeliyo waxaa ka mid ah:

  • Si joogto ah ama si xamaasad leh u bixiya si aad u noqoto kalkaalisada daawada. 
  • Bukaanku waxay sii wadaan inay ka cawdaan raaxo la'aan xitaa ka dib markay qaataan dawooyinka xanuunka baabi'iyaha.
  • Dukumeentiyadu waxay muujinayaan in bukaanka la siiyay kaar-baabiyeyaasha ka badan intii loo baahnaa xaaladdooda. 
  • Waxaa soo badanaya warbixino ku saabsan daadinta daroogada iyo qashinka. 
  • Marka kalkaalisadani ay samayso wareegyada daawaynta marka loo eego kalkaaliyayaasha kale, tiro aan caadi ahayn oo dawooyin la kantaroolo ayaa la qaataa. 

Tirooyinka daawadu waa khalad; Haddi aanad wali markhaati ka ahayn daawo la siiyay ama la bixiyay, kalkaalisada ayaa laga yaabaa inay ku waydiiso inaad u saxeexdo. Kani waa liis qayb ah, sida kuwa kale. Sida liisaska kale, kalkaaliyayaashu aad bay u xikmad badan yihiin waxbarashadeenna, tababarkeenna, iyo waayo-aragnimadayada, sidaas darteed mararka qaarkood waa dareenka mindhicirka kaas oo kaaga digaya arrin suurtagal ah. Si kastaba ha ahaatee, sida tilmaanta guud, wax kasta oo laga dareemo waa in si dheeraad ah loo eego. Waajibaadka ku saaran bukaanadaada iyo dadka kula shaqeeyaa waxay u baahan yihiin tan. 

 

Waxqabadyada

Sharciga Dhaqanka Kalkaaliyaha ee Florida waa la jebiyaa marka kalkaalisada ay ku shaqeyso iyadoo sakhraansan. Jirrada iyo isticmaalka maandooriyaha labaduba waxay ku taxan yihiin sababaha suurtagalka ah ee curyaamintan cutubka ku qeexaya tan xad-gudub waxayna keeni kartaa tallaabo edbin ah. Waxa kale oo ay noqon doontaa sharci-darro ah in lagu guuldareysto in la shaaciyo naafonimada kalkaalisada ama in la geliyo badbaadada bukaanka iyada oo loo oggolaanayo inay shaqeeyaan iyagoo naafada ah. Way u fiican tahay qof kasta haddii aan la isku dayin in lagu daboolo kalkaalisada ama haddii arrinta la iska indhatiro iyada oo la rajeynayo in ay meesha ka baxdo. Shaqaale ahaan, waa inaad si buuxda ula socotaa xeerarka iyo nidaamka xarun kastaa waxay u badan tahay in loogu talagalay xaaladahan oo keliya. Kuwaas waxaa loo abuuri doonaa si loo dammaanad qaado u hoggaansanaanta dhammaan waajibaadka sharci iyo sharciyeed. Marna kuma habboona inaad la xiriirto qof aad isla shaqaynayso oo naafada ah. Had iyo jeer weydii kormeeraha ama maareeyaha kalkaalisada gargaar. Maamulaha ama kormeeraha waxay u badan tahay inay marka hore la xiriiraan kalkaalisada naafada ah; si kastaba ha ahaatee, in dad badan ay joogaan inta lagu jiro faragelinta waxay:

  • Sii caddaynta la siiyey kalkaalisada miisaan dheeraad ah sababtoo ah waxay u badan tahay inay ka dooddo naafonimada. 
  • Soo bandhig marqaatiyada dhacdooyinka laga yaabo in loogu baahdo dhageysiga ama shirarka dambe.
  • Sii xoog fariinta, taageerada shucuureed, oo ilaali badbaadada haddii kalkaalisada ay muujiso kacsanaan ama gardaro marka lala xiriiro. 
  • Marna dhexgalka hore waa inuusan noqon mid eedayn ama ku lug leh isku dayga in la aqoonsado arrinta kalkaalisada. 

Waa inay noqotaa mid xaqiiqo ku salaysan oo bixisa caddayn qoraal ah oo ku saabsan indho-indhayn iyo walaac si ay kalkaalisada uga dhaadhiciso sababta aad uga codsanayso inay joojiyaan shaqada hadda. Naafanimada iyo wax ka qabad kasta oo ka dambeeya waxa lagu soo wargelin karaa laba siyaabood midkood. Golaha Kalkaaliyeyaasha Gobolka Florida ayaa ugu horreeya iyaga. Si sax ah, Waaxda Caafimaadka ayaa heli doonta warbixinta, baareysa cabashooyinka, oo ay qaadi doonto tallaabada ku habboon. Tallaabada labaad waxay noqon doontaa in warbixinta loo diro Mashruuca Faragelinta ee Kalkaaliyeyaasha (IPN). IPN waxaa la abuuray 1983 iyadoo qaaday tallaabo sharciyeed si loo ilaaliyo caafimaadka iyo badbaadada dadweynaha (Chan et al., 2019). Waxay tan ku samaynaysaa iyadoo siinaya kormeer dhow kalkaaliyayaasha loo arko inaysan badbaado u lahayn inay ku shaqeeyaan sababtoo ah naafanimada ay keentay daroogada ama khamriga si xun u isticmaalka, ama labadaba, ama jirro jireed ama maskaxeed oo wax u dhimi karta awoodda shatiga si uu ugu shaqeeyo si badbaado leh oo xirfad leh. . 

 

Barnaamijyadan beddelka ah ee anshax-marinta ayaa laga sameeyay waddanka oo dhan, Floridana, waxay qayb ka yihiin Isku-xidhka Bukaanka Isku-dhafka ah (IPN) sababtoo ah aqoonsiga in kalkaalisada qaba cillad isticmaalka maandooriyaha ay tahay inay hesho daryeel iyo daaweyn la mid ah qofkasta. kale. Iyadoo loo marayo barnaamijyadeeda, kalkaaliyayaashu waxay heli karaan daaweyn aan ciqaab lahayn iyo baxnaanin. IPN-ku waxa ay kaalmayn doontaa in kalkaalisada ay si guul leh ugu soo laabato shaqada haddi ay ogolaato in ay ka baxdo mihnadda oo ay dhammayso barnaamijka iyada oo ilaalinaysa sirta-xitaa ka socota Guddiga Kalkaaliyaha. IPN waxay u diri doontaa faylka Waaxda Caafimaadka haddii kalkaalisada aqbasho shuruudahan laakiin ay beddelaan maskaxdooda. Kiisaska qaarkood ayaa laga yaabaa in loo sheego Waaxda Caafimaadka iyo IPN, halkaas oo daawaynta IYO edbinta laga yaabo in laga bilaabo. Ka-qaybgalka Waaxda Caafimaadka waxa laga yaabaa inay horseeddo in shatiga kalkaalisada laga joojiyo ama lagala noqdo, taasoo adkaynaysa inay ku soo noqoto shaqada. Waxaa la saadaalinayaa in iyadoo la bixinayo dariiqyo aan ciqaab lahayn, kalkaaliyeyaasha lagu dhiirigelin doono inay raadsadaan gargaar ka hor intaysan wajihin tallaabo anshaxeed oo laga yaabo inay ugu dambeyntii awood u yeeshaan inay ku soo laabtaan shaqada.

 

Ugu Dambeyn

Sababtoo ah duruufaha gaarka ah ee ku xeeran waxbarashadeena iyo tababarkeena, habka naloo arko, iyo xaqiiqda ah in aan isku aragno in aan nafteena ka xoog badanahay kuwa kale, arrinta naafada ee goobta shaqada ee kalkaalisooyinka ayaa si gaar ah u dhib badan. Waagii hore, haddii shaqaale uu ku naafoobo shaqada, waxaa laga yaabaa in tallaabo anshaxeed laga qaado sababtoo ah naafanimada lafteeda ama khaladaadka la sameeyay. Tani waxay si gaar ah u ansaxisay kiisaska la ogaaday in kalkaalisada ay sakhraansan tahay ama ay waxyeeleysay walax kale. Adigu albaabka ayaad ka maqnayd oo dib uma soo noqon intaa ka dib. Waxa kale oo aad waayi doonta shatiga, kaa ilaalinaya in aad mar uun ku soo noqoto shaqada kalkaalisada. Mahadsanid, hindisayaal aan anshax-marin ah ayaa ka dhashay markii la aqoonsaday in aynaan ka ilaalinayn walaacyada la midka ah kuwa kale. Fikradda ka dambeysa hindisayaashan waa in la aqoonsado dhibaatooyinka, oo ay ku jiraan cilladaha isticmaalka maandooriyaha, goor hore si natiijada ugu macquulsan ay u gaarto dhammaan dhinacyada.

 


tixraacyada

Baldisseri, MR (2007). Xirfadle daryeel caafimaad oo liita. Crit Care Med, 35(2 Suppl), S106-116. doi.org/10.1097/01.CCM.0000252918.87746.96

Chan, CWH, Ng, NHY, Chan, HYL, Wong, MMH, & Chow, KM (2019). Dib-u-eegis habaysan oo lagu sameeyo saamaynta barnaamijyada tababbarka fududeeyayaasha qorshaynta daryeelka hore. Adeegga Caafimaadka ee BMC Res, 19(1), 362. doi.org/10.1186/s12913-019-4192-0

Xakiim, A. (2023). Baarista caqabadaha waxbarashada kiliinikada iyadoo laga eegayo aragtida barayaasha kalkaalinta iyo ardayda: Daraasad isku dhafan. SAGE Fur Med, 11, 20503121221143578. doi.org/10.1177/20503121221143578

Naafo. (nd). In Qaamuuska.com aan la isku xidhin. Laga soo celiyay www.dictionary.com/browse/impairment

Rodziewicz, TL, Houseman, B., & Hipskind, JE (2024). Dhimista iyo Kahortagga Cilad Caafimaad. Gudaha StatPearls. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29763131

Van Bogaert, P., Peremans, L., Van Heusden, D., Verspuy, M., Kureckova, V., Van de Cruys, Z., & Franck, E. (2017). Saadaasha gubashada, ka-qaybgalka shaqada iyo kalkaalisada ayaa sheegay natiijooyinka shaqada iyo tayada daryeelka: daraasad hab isku dhafan. Kalkaaliyaasha BMC, 16, 5. doi.org/10.1186/s12912-016-0200-4

Waaxda Caafimaadka ee Gobolka Washington. (2016). Hagaha caawinta asxaabta muujisa daciifnimada goobta shaqada. Laga soo celiyay www.doh.wa.gov/portals/1/Documents/Pubs/600006.pdf

 

Afeef